પ્રજ્ઞાએ વિવિધ તાપમાને ચાર અલગ-અલગ પદાર્થોની દ્રાવ્યતા ચકાસી અને નીચે મુજબ ડેટા એકત્રિત કર્યો (પરિણામો નીચેના કોષ્ટકમાં આપેલ છે,જે સંતૃપ્ત દ્રાવણ બનાવવા માટે $100 \,g$ પાણીમાં ઓગળેલા પદાર્થનું ગ્રામમાં પ્રમાણ દર્શાવે છે).
ઓગળેલ પદાર્થ $283 \,K$ $293 \,K$ $313 \,K$ $333 \,K$ $353 \,K$
પોટેશિયમ નાઈટ્રેટ $21$ $32$ $62$ $106$ $167$
સોડિયમ ક્લોરાઈડ $36$ $36$ $36$ $37$ $37$
પોટેશિયમ ક્લોરાઈડ $35$ $35$ $40$ $46$ $54$
એમોનિયમ ક્લોરાઈડ $24$ $37$ $41$ $55$ $66$

$(a)$ $313 \,K$ તાપમાને $50 \,g$ પાણીમાં પોટેશિયમ નાઈટ્રેટનું સંતૃપ્ત દ્રાવણ બનાવવા માટે કેટલા દળના પોટેશિયમ નાઈટ્રેટની જરૂર પડશે?
$(b)$ પ્રજ્ઞા $353 \,K$ તાપમાને પાણીમાં પોટેશિયમ ક્લોરાઈડનું સંતૃપ્ત દ્રાવણ બનાવે છે અને દ્રાવણને ઓરડાના તાપમાને ઠંડું થવા દે છે. જેમ દ્રાવણ ઠંડું થાય તેમ તે શું અવલોકન કરશે? સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કોષ્ટક મુજબ,$313 \,K$ તાપમાને પોટેશિયમ નાઈટ્રેટની દ્રાવ્યતા $100 \,g$ પાણી દીઠ $62 \,g$ છે.
$50 \,g$ પાણી માટે જરૂરી દળ શોધવા:
દળ $= (62 \,g / 100 \,g) \times 50 \,g = 31 \,g$.
આમ,$31 \,g$ પોટેશિયમ નાઈટ્રેટની જરૂર પડશે.
$(b)$ જેમ દ્રાવણ ઠંડું થાય છે,તેમ પ્રજ્ઞા પોટેશિયમ ક્લોરાઈડના સ્ફટિકો બનતા જોશે. આ એટલા માટે થાય છે કારણ કે તાપમાન ઘટવાથી પાણીમાં મોટાભાગના ઘન દ્રાવ્યોની દ્રાવ્યતા ઘટે છે. જ્યારે દ્રાવણ ઠંડું થાય છે,ત્યારે તે અતિસંતૃપ્ત બને છે અને વધારાનો દ્રાવ્ય સ્ફટિક સ્વરૂપે દ્રાવણમાંથી બહાર આવે છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેનાના અલગીકરણ માટે તમે કઈ અલગીકરણ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરશો?
$(a)$ પાણીમાં રહેલા સોડિયમ ક્લોરાઈડના દ્રાવણમાંથી સોડિયમ ક્લોરાઈડ.
$(b)$ સોડિયમ ક્લોરાઈડ અને એમોનિયમ ક્લોરાઈડના મિશ્રણમાંથી એમોનિયમ ક્લોરાઈડ.
$(c)$ કારના એન્જિન ઓઈલમાં રહેલા ધાતુના નાના ટુકડાઓ.
$(d)$ ફૂલની પાંખડીઓના અર્કમાંથી વિવિધ રંજકદ્રવ્યો.
$(e)$ દહીંમાંથી માખણ.

નીચેનામાંથી કયું 'ટિન્ડલ અસર' (Tyndall effect) દર્શાવશે?

નીચેનાને ઉદાહરણ આપી સમજાવો:
$(a)$ સંતૃપ્ત દ્રાવણ
$(b)$ શુદ્ધ પદાર્થ

નીચેના મિશ્રણોમાંથી દ્રાવણો ઓળખો:
$(a)$ માટી
$(b)$ દરિયાનું પાણી
$(c)$ હવા
$(d)$ કોલસો
$(e)$ સોડા વોટર

નીચેનામાંથી કયા પદાર્થો 'શુદ્ધ પદાર્થ' ની શ્રેણીમાં આવે છે?
$(a)$ બરફ $(b)$ દૂધ $(c)$ લોખંડ $(d)$ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ $(e)$ કેલ્શિયમ ઓક્સાઇડ
$(f)$ પારો $(g)$ ઈંટ $(h)$ લાકડું $(i)$ હવા.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo