પદાર્થની ભ્રમણીય ગતિ માટે રેખીય વેગ અને કોણીય વેગ વચ્ચેનો સંબંધ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે એક દ્રઢ પદાર્થ અચળ કોણીય વેગ $\omega$ સાથે એક નિશ્ચિત અક્ષ (ધારો કે $Z$-અક્ષ) ની આસપાસ ભ્રમણ કરે છે.
ધારો કે દ્રઢ પદાર્થનો એક કણ $P$ ભ્રમણ અક્ષથી $r_{\perp}$ જેટલા લંબ અંતરે છે.
જેમ પદાર્થ ભ્રમણ કરે છે,તેમ કણ $P$ એ $r_{\perp}$ ત્રિજ્યાના વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરે છે,જેનું કેન્દ્ર $C$ ભ્રમણ અક્ષ પર આવેલું છે.
નાના સમયગાળા $\Delta t$ માં,કણ વર્તુળના પરિઘ પર $\Delta s$ જેટલી ચાપની લંબાઈ કાપે છે,જે $\Delta \theta$ જેટલા કોણીય સ્થાનાંતરને અનુરૂપ છે.
ચાપની લંબાઈ,ત્રિજ્યા અને ખૂણા વચ્ચેનો સંબંધ $\Delta s = r_{\perp} \Delta \theta$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને બાજુને $\Delta t$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{\Delta s}{\Delta t} = r_{\perp} \frac{\Delta \theta}{\Delta t}$ મળે છે.
જ્યારે $\Delta t \to 0$ થાય,ત્યારે ગુણોત્તર $\frac{\Delta s}{\Delta t}$ એ રેખીય ઝડપ $v$ બને છે,અને $\frac{\Delta \theta}{\Delta t}$ એ કોણીય વેગ $\omega$ બને છે.
આમ,સંબંધ $v = r_{\perp} \omega$ છે.
સદિશ સ્વરૂપમાં,આને $\vec{v} = \vec{\omega} \times \vec{r}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $\vec{r}$ એ ભ્રમણ અક્ષ પરના કોઈપણ બિંદુની સાપેક્ષમાં કણનો સ્થાન સદિશ છે.

Explore More

Similar Questions

એક ટ્રક $54 \ km/h$ ની ઝડપે ગતિ કરે છે. તેના પૈડાંની ત્રિજ્યા $50 \ cm$ છે. જો બ્રેક લગાડ્યા પછી પૈડાં $20$ પરિભ્રમણ કરીને સ્થિર થાય,તો તે દરમિયાન ટ્રકે કાપેલું રેખીય અંતર કેટલું હશે? પૈડાંનો કોણીય પ્રવેગ કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

$M$ દળ અને $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતો એક નળાકાર કૂવા પર ઘર્ષણરહિત ધરી પર ગોઠવેલો છે. નળાકારની આસપાસ અવગણ્ય દળનું દોરડું વીંટાળેલું છે અને દોરડા સાથે $m$ દળની ડોલ લટકાવેલી છે. ડોલનો રેખીય પ્રવેગ કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

શું દઢ પદાર્થની ચાકગતિ માટે બધા કણોના રેખીય ચલો સમાન હોય છે?

સ્થિર અક્ષની આસપાસ કોણીય વેગ અને કોણીય પ્રવેગ સમજાવો,ચાકગતિના સમીકરણો તારવો અને રેખીય ગતિ તથા ચાકગતિના સમીકરણો વચ્ચેની સામ્યતા લખો.

નીચેની આકૃતિમાં,$m$ દળ ધરાવતા પદાર્થને એક હલકી દોરીના એક છેડે બાંધવામાં આવ્યો છે અને આ દોરીને $M$ દળ અને $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા નક્કર નળાકારની આસપાસ વીંટાળવામાં આવી છે. $t = 0$ સમયે તંત્ર ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે. જો ઘર્ષણ અવગણ્ય હોય,તો $t$ સમયે કોણીય વેગ કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo