યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં પડદા પરના કોઈ બિંદુએ પથ તફાવતનું સૂત્ર $x$,$d$ અને $D$ ના પદમાં મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં,એક ઉદગમ $S$ માંથી આવતો પ્રકાશ સ્લિટ $S_1$ અને $S_2$ પર એકસાથે પહોંચે છે,જેથી તેઓ સુસંબદ્ધ ઉદગમો તરીકે વર્તે છે.
ધારો કે $S_1$ અને $S_2$ વચ્ચેનું અંતર $d$ છે અને પડદા $GG'$ નું અંતર $D$ છે.
પડદા પરના બિંદુ $P$ પર,જે મધ્યબિંદુ $O$ થી $x$ અંતરે છે,પથ તફાવત $\Delta p = S_2P - S_1P$ થાય.
ભૂમિતિ મુજબ:
$S_1P^2 = D^2 + (x - d/2)^2$
$S_2P^2 = D^2 + (x + d/2)^2$
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા:
$S_2P^2 - S_1P^2 = (D^2 + x^2 + dx + d^2/4) - (D^2 + x^2 - dx + d^2/4) = 2xd$
$(S_2P - S_1P)(S_2P + S_1P) = 2xd$
જ્યારે $D \gg d$ અને $D \gg x$ હોય,ત્યારે $S_2P + S_1P \approx 2D$ લઈ શકાય.
તેથી,$\Delta p(2D) = 2xd$,જેનું સાદું રૂપ $\Delta p = \frac{xd}{D}$ મળે છે.

Explore More

Similar Questions

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,દૂરના પડદા પર રચાતી ફ્રિન્જની કોણીય પહોળાઈ $0.1 \ radian$ છે. જો વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $6000 \ \mathring{A}$ હોય,તો બે સ્લિટ વચ્ચેનું અંતર $\mu m$ માં શોધો.

યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં,ઈલેક્ટ્રોન તરંગોનો ઉપયોગ કરીને વ્યતિકરણ મેળવવામાં આવે છે. ઈલેક્ટ્રોન ઈલેક્ટ્રોન ગન દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે. શલાકાની પહોળાઈ વધારવા માટે,શું કરવું જોઈએ?

$1\, mm$ ના અંતરે રહેલી બે સ્લિટને $6.5 \times 10^{-7}\, m$ તરંગલંબાઈના પ્રકાશ વડે પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. વ્યતિકરણની ભાત $1\, m$ ના અંતરે રાખેલા પડદા પર જોવા મળે છે. ત્રીજી અપ્રકાશિત શલાકા અને પાંચમી પ્રકાશિત શલાકા વચ્ચેનું અંતર ......$mm$ થશે.

Difficult
View Solution

યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં,મધ્યસ્થ અધિકતમથી $5^{\text{th}}$ પ્રકાશિત શલાકાનું સ્થાન $5\,cm$ છે. સ્લિટ અને પડદા વચ્ચેનું અંતર $1\,m$ છે અને વપરાયેલ એકવર્ણી પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $600\,nm$ છે. સ્લિટો વચ્ચેનું અંતર $........\mu m$ છે.

યંગના બે સ્લિટના પ્રયોગમાં શ્વેત પ્રકાશનો ઉપયોગ થાય છે. બે સ્લિટ વચ્ચેનું અંતર $b$ છે અને સ્લિટથી પડદા વચ્ચેનું અંતર $d$ છે (જ્યાં $d >> b$). પડદા પર એક સ્લિટની બરાબર સામેના બિંદુએ કેટલીક તરંગલંબાઈઓ ગેરહાજર છે. કેટલીક ગેરહાજર તરંગલંબાઈઓ નીચે મુજબ છે: $(1) \lambda = b^2/d$,$(2) \lambda = 2b^2/d$,$(3) \lambda = b^2/3d$,$(4) \lambda = 2b^2/3d$.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo