ગતિશીલ અવલોકનકાર અને સ્થિર ઉદગમ દ્વારા અવલોકિત આવૃત્તિનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે અવલોકનકાર $v_{0}$ વેગ સાથે સ્થિર ઉદગમ તરફ ગતિ કરે છે,ત્યારે આપણે ગતિશીલ અવલોકનકારના સંદર્ભ ફ્રેમમાં પરિસ્થિતિનું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ. આ ફ્રેમમાં,ઉદગમ અને માધ્યમ $v_{0}$ ઝડપે અવલોકનકારની નજીક આવે છે,અને જે ઝડપે તરંગના શૃંગો અવલોકનકાર પાસે પહોંચે છે તે $v + v_{0}$ છે.
પ્રથમ અને $(n+1)^{\text{th}}$ શૃંગના આગમન વચ્ચેનો સમયગાળો નીચે મુજબ છે:
$t_{n+1} - t_{n} = n T_{0} - \frac{n v_{0} T_{0}}{v + v_{0}}$
અવલોકનકાર તરંગનો આવર્તકાળ નીચે મુજબ માપે છે:
$T = \frac{t_{n+1} - t_{1}}{n} = T_{0} \left( 1 - \frac{v_{0}}{v + v_{0}} \right) = T_{0} \left( \frac{v}{v + v_{0}} \right)$
આવૃત્તિ $\nu = \frac{1}{T}$ અને મૂળ આવૃત્તિ $\nu_{0} = \frac{1}{T_{0}}$ હોવાથી,અવલોકિત આવૃત્તિ:
$\nu = \nu_{0} \left( \frac{v + v_{0}}{v} \right) = \nu_{0} \left( 1 + \frac{v_{0}}{v} \right)$
જ્યારે અવલોકનકાર સ્થિર ઉદગમથી દૂર જાય છે,ત્યારે આપણે સમીકરણમાં $v_{0}$ ની જગ્યાએ $-v_{0}$ મૂકીએ છીએ:
$\nu = \nu_{0} \left( 1 - \frac{v_{0}}{v} \right)$

Explore More

Similar Questions

એક ઝડપથી જતો મોટરસાઇકલ સવાર તેની આગળ ટ્રાફિક જામ જુએ છે. તે તેની ગતિ ઘટાડીને $36\, km\, h^{-1}$ કરે છે. તેને જણાય છે કે ટ્રાફિક હળવો થયો છે અને તેની આગળ $18\, km\, h^{-1}$ ની ઝડપે જતી એક કાર $1392\, Hz$ ની આવૃત્તિ સાથે હોર્ન વગાડી રહી છે. જો ધ્વનિની ઝડપ $343\, m s^{-1}$ હોય,તો તેના દ્વારા સંભળાતી હોર્નની આવૃત્તિ .... $Hz$ હશે.

$20 \, m \, s^{-1}$ ની ઝડપે રેલ્વે પ્લેટફોર્મ તરફ આવતી ટ્રેન વ્હિસલ વગાડવાનું શરૂ કરે છે. હવામાં અવાજની ઝડપ $340 \, m \, s^{-1}$ છે. જો વ્હિસલમાંથી નીકળતા અવાજની આવૃત્તિ $640 \, Hz$ હોય,તો પ્લેટફોર્મ પર ઉભેલા વ્યક્તિ દ્વારા સાંભળવામાં આવતી અવાજની આવૃત્તિ .... $Hz$ છે.

Difficult
View Solution

એક એન્જિન $50\, ms^{-1}$ ના વેગ સાથે દીવાલ તરફ ગતિ કરી રહ્યું છે અને $1.2\, kHz$ ની આવૃત્તિનો અવાજ ઉત્પન્ન કરે છે. હવામાં અવાજની ઝડપ $350\, ms^{-1}$ છે. દીવાલ પરથી પરાવર્તન પામ્યા પછી એન્જિનના ડ્રાઈવર દ્વારા સંભળાતી અવાજની આવૃત્તિ ..... $kHz$ છે.

Difficult
View Solution

બે કાર $A$ અને $B$ એકબીજાથી વિરુદ્ધ દિશામાં દૂર જઈ રહી છે. બંને કાર જમીનની સાપેક્ષે $20 \, ms^{-1}$ ની ઝડપે ગતિ કરે છે. જો કાર $A$ માં રહેલો અવલોકનકાર કાર $B$ માંથી આવતા અવાજની $2000 \, Hz$ આવૃત્તિ અનુભવે,તો કાર $B$ ના ધ્વનિ સ્ત્રોતની મૂળભૂત આવૃત્તિ ($Hz$ માં) કેટલી હશે? (હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $= 340 \, ms^{-1}$)

ધ્વનિનો એક સ્ત્રોત $40 \, km/h$ ના વેગથી અવલોકનકાર તરફ ગતિ કરી રહ્યો છે અને $2000 \, Hz$ આવૃત્તિનો ધ્વનિ ઉત્સર્જિત કરે છે. જો ધ્વનિનો વેગ $1220 \, km/h$ હોય,તો અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતી આભાસી આવૃત્તિ $Hz$ માં કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo