$r$ ત્રિજ્યા ધરાવતા ગોળા અને તેના કેન્દ્રમાં $q$ વિદ્યુતભાર હોય,તો તેના સાથે સંકળાયેલા ફ્લક્સ પરથી ગૌસનો નિયમ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતો એક ગોળો છે,જેની કેન્દ્રમાં $q$ બિંદુવત વિદ્યુતભાર રહેલો છે.
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ગોળાને નાના ક્ષેત્રફળના ખંડોમાં વિભાજિત કરો.
ક્ષેત્રફળ ખંડ $\Delta \overrightarrow{S}$ માંથી પસાર થતું ફ્લક્સ,
$\Delta \phi = \overrightarrow{E} \cdot \Delta \overrightarrow{S} = E \Delta S \cos(0^{\circ}) = E \Delta S$
$r$ અંતરે રહેલા બિંદુવત વિદ્યુતભાર $q$ ને કારણે ઉદ્ભવતા વિદ્યુતક્ષેત્ર માટે કુલંબના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$E = \frac{1}{4 \pi \varepsilon_{0}} \frac{q}{r^{2}}$
વિદ્યુતક્ષેત્ર $\overrightarrow{E}$ અને ક્ષેત્રફળ સદિશ $\Delta \overrightarrow{S}$ એક જ દિશામાં (ત્રિજ્યાવર્તી બહારની તરફ) હોવાથી,
$\Delta \phi = \left( \frac{1}{4 \pi \varepsilon_{0}} \frac{q}{r^{2}} \right) \Delta S$
ગોળામાંથી પસાર થતું કુલ ફ્લક્સ $\phi$ એ તમામ ક્ષેત્રફળ ખંડોમાંથી પસાર થતા ફ્લક્સનો સરવાળો છે:
$\phi = \sum \Delta \phi = \sum \left( \frac{q}{4 \pi \varepsilon_{0} r^{2}} \Delta S \right)$
$\phi = \frac{q}{4 \pi \varepsilon_{0} r^{2}} \sum \Delta S$
અહીં $\sum \Delta S = S = 4 \pi r^{2}$ (ગોળાનું કુલ પૃષ્ઠફળ) હોવાથી,
$\phi = \frac{q}{4 \pi \varepsilon_{0} r^{2}} \times 4 \pi r^{2} = \frac{q}{\varepsilon_{0}}$
આ બિંદુવત વિદ્યુતભાર માટે ગૌસનો નિયમ છે,જે દર્શાવે છે કે કોઈપણ બંધ પૃષ્ઠમાંથી પસાર થતું કુલ વિદ્યુત ફ્લક્સ તે પૃષ્ઠ દ્વારા ઘેરાયેલા કુલ વિદ્યુતભાર અને $\varepsilon_{0}$ ના ગુણોત્તર જેટલું હોય છે.

Explore More

Similar Questions

સરળ વિદ્યુતભાર વિતરણ માટે વિદ્યુતક્ષેત્ર રેખાઓ દોરો.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ વિદ્યુતભારનું તંત્ર અને ગોલીય ગૌસિયન સપાટીને ધ્યાનમાં લો. જ્યારે ગોલીય સપાટી પર વિદ્યુત ફ્લક્સની ગણતરી કરવામાં આવે છે,ત્યારે વિદ્યુતક્ષેત્ર કોના કારણે હશે?

આપેલ વિદ્યુત ક્ષેત્ર રેખાઓની આકૃતિના આધારે સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.

કાગળના સમતલમાં $L \; m$ બાજુ ધરાવતી એક ચોરસ સપાટીને સમાન વિદ્યુતક્ષેત્ર $E \; (V/m)$ માં મૂકવામાં આવે છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ચોરસની આડી બાજુ સાથે $\theta$ ખૂણે તે જ સમતલમાં કાર્યરત છે. સપાટી સાથે સંકળાયેલ વિદ્યુત ફ્લક્સ,$V \cdot m$ એકમમાં,કેટલું હશે?

$L$ લંબાઈની બાજુ ધરાવતા સમઘન $(A, B, C, D, E, F, G, H)$ ના કેન્દ્ર $O$ પર એક વિદ્યુતભારિત કણ $q$ મૂકવામાં આવ્યો છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ, બીજો સમાન વિદ્યુતભાર $q$, $O$ થી $L$ અંતરે સમઘનની બહાર મૂકવામાં આવ્યો છે. તો $BGFC$ સપાટીમાંથી પસાર થતું વિદ્યુત ફ્લક્સ કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo