વિઘટનની પ્રક્રિયામાં સમાવિષ્ટ વિવિધ તબક્કાઓ જણાવો.

(N/A) વિઘટનની પ્રક્રિયામાં સમાવિષ્ટ મહત્વના તબક્કાઓ અવખંડન (Fragmentation),નિક્ષાલન (Leaching),અપચય (Catabolism),હ્યુમિફિકેશન (Humification) અને ખનીજીકરણ (Mineralization) છે.
$(i)$ અવખંડન: મૃદુકાય (Detritivores) (દા.ત.,અળસિયું) મૃદુદ્રવ્ય (Detritus) ને નાના કણોમાં તોડે છે. આ પ્રક્રિયાને અવખંડન કહે છે.
$(ii)$ નિક્ષાલન: નિક્ષાલનની પ્રક્રિયા દ્વારા,પાણીમાં દ્રાવ્ય અકાર્બનિક પોષકતત્વો જમીનના સ્તરોમાં નીચે ઉતરી જાય છે અને અનુપલબ્ધ ક્ષારો તરીકે અવક્ષેપિત થાય છે.
$(iii)$ અપચય: બેક્ટેરિયલ અને ફૂગના ઉત્સેચકો મૃદુદ્રવ્યને સરળ અકાર્બનિક પદાર્થોમાં વિઘટિત કરે છે. આ પ્રક્રિયાને અપચય કહે છે.
$(iv)$ હ્યુમિફિકેશન: હ્યુમિફિકેશનને કારણે હ્યુમસ નામના ઘેરા રંગના અસ્ફટિકમય પદાર્થનો સંચય થાય છે,જે સૂક્ષ્મજીવોની ક્રિયા સામે અત્યંત પ્રતિરોધક છે અને તેનું વિઘટન ખૂબ જ ધીમી ગતિએ થાય છે. સ્વભાવે કલીલમય હોવાથી,તે પોષકતત્વોના સંગ્રહસ્થાન તરીકે કાર્ય કરે છે.
$(v)$ ખનીજીકરણ: હ્યુમસનું કેટલાક સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા વધુ વિઘટન થાય છે અને ખનીજીકરણ તરીકે ઓળખાતી પ્રક્રિયા દ્વારા અકાર્બનિક પોષકતત્વો મુક્ત થાય છે.