વનસ્પતિઓમાં ખનિજ આવશ્યકતાઓનો અભ્યાસ કરવાની પદ્ધતિઓ જણાવો.

(N/A) $\Rightarrow$ જુલિયસ વોન સેક્સ,એક અગ્રણી જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી,સૌપ્રથમ દર્શાવ્યું હતું કે વનસ્પતિઓને નિર્ધારિત પોષક દ્રાવણમાં પરિપક્વતા સુધી ઉછેરી શકાય છે.
$\Rightarrow$ પોષક દ્રાવણમાં વનસ્પતિ ઉગાડવાની આ તકનીકને હાઇડ્રોપોનિક્સ (જલસંવર્ધન) કહેવામાં આવે છે.
$\Rightarrow$ ત્યારથી,વનસ્પતિઓ માટે જરૂરી ખનિજ પોષક તત્વો નક્કી કરવા માટે ઘણી સુધારેલી પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
$\Rightarrow$ આ તમામ પદ્ધતિઓનો મુખ્ય સાર એ છે કે વનસ્પતિઓને જમીન વગરના,નિર્ધારિત ખનિજ દ્રાવણમાં ઉછેરવામાં આવે છે.
$\Rightarrow$ આ પદ્ધતિઓ માટે શુદ્ધ પાણી અને ખનિજ પોષક ક્ષારોની જરૂર પડે છે.
$\Rightarrow$ પ્રયોગોની શ્રેણી પછી,જેમાં વનસ્પતિના મૂળને પોષક દ્રાવણમાં ડૂબાડવામાં આવ્યા હતા અને જેમાં કોઈ તત્વ ઉમેરવામાં/દૂર કરવામાં આવ્યું હતું અથવા વિવિધ સાંદ્રતામાં આપવામાં આવ્યું હતું,ત્યારે વનસ્પતિના વિકાસ માટે યોગ્ય ખનિજ દ્રાવણ મેળવવામાં આવ્યું હતું.
$\Rightarrow$ આ પદ્ધતિ દ્વારા આવશ્યક તત્વોની ઓળખ કરવામાં આવી અને તેમની ઉણપના લક્ષણો શોધવામાં આવ્યા.
$\Rightarrow$ હાઇડ્રોપોનિક્સનો ઉપયોગ ટામેટાં,બીજ વગરના કાકડી અને લેટીસ જેવા શાકભાજીના વ્યાપારી ઉત્પાદન માટે સફળતાપૂર્વક કરવામાં આવ્યો છે.
$\Rightarrow$ તે નોંધવું આવશ્યક છે કે શ્રેષ્ઠ વૃદ્ધિ મેળવવા માટે પોષક દ્રાવણોને પૂરતી હવા (aerated) આપવી જોઈએ.