આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પ્રકાશ પ્રિઝમના $AB$ ફલક પર લંબરૂપે આપાત થાય છે. પ્રિઝમના $AC$ ફલક પર $\mu$ વક્રીભવનાંક ધરાવતું પ્રવાહી મૂકવામાં આવે છે. પ્રિઝમ $\frac{3}{2}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાચનો બનેલો છે. $\mu$ ની તે સીમા શોધો જેના માટે $AC$ ફલક પર પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન થાય.

  • A
    $\mu > \frac{\sqrt{3}}{2}$
  • B
    $\mu < \frac{3\sqrt{3}}{4}$
  • C
    $\mu < \sqrt{3}$
  • D
    $\mu < \frac{\sqrt{3}}{2}$

Explore More

Similar Questions

ઓપ્ટિકલ ફાઈબરમાં પ્રકાશનું માર્ગદર્શન $n_1$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પાતળા ઘન કાચના નળાકાર અને તેની આસપાસ $n_2$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમની રચના દ્વારા સમજી શકાય છે. આ રચનામાં પ્રકાશનું માર્ગદર્શન $n_1$ અને $n_2$ માધ્યમોના આંતરપૃષ્ઠ પર થતા ક્રમિક પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તનને કારણે થાય છે. આપાતકોણ $i$ જેનું મૂલ્ય $i_m$ કરતા ઓછું હોય તેવા તમામ કિરણો $n_1$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમમાં જ રહે છે. રચનાનો ન્યુમેરિકલ એપર્ચર $(NA)$ $\sin i_m$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
$1.$ બે રચનાઓ $S_1$ $(n_1=\sqrt{45}/4, n_2=3/2)$ અને $S_2$ $(n_1=8/5, n_2=7/5)$ માટે,પાણીનો વક્રીભવનાંક $4/3$ અને હવા માટે $1$ લેતા,સાચો વિકલ્પ(ઓ) છે:
$(A)$ પાણીમાં ડૂબેલા $S_1$ નો $NA$ એ $\frac{16}{3\sqrt{15}}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીમાં ડૂબેલા $S_2$ ના $NA$ જેટલો જ છે.
$(B)$ $\frac{6}{\sqrt{15}}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીમાં ડૂબેલા $S_1$ નો $NA$ એ પાણીમાં ડૂબેલા $S_2$ ના $NA$ જેટલો જ છે.
$(C)$ હવામાં રાખેલા $S_1$ નો $NA$ એ $\frac{4}{\sqrt{15}}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીમાં ડૂબેલા $S_2$ ના $NA$ જેટલો જ છે.
$(D)$ હવામાં રાખેલા $S_1$ નો $NA$ એ પાણીમાં રાખેલા $S_2$ ના $NA$ જેટલો જ છે.
$2.$ જો સમાન આડછેદ ધરાવતી પરંતુ અલગ અલગ ન્યુમેરિકલ એપર્ચર $NA_1$ અને $NA_2$ $(NA_2 < NA_1)$ ધરાવતી બે રચનાઓને લંબાઈની દિશામાં જોડવામાં આવે,તો સંયુક્ત રચનાનો ન્યુમેરિકલ એપર્ચર કેટલો થાય?
$(A)$ $\frac{NA_1 NA_2}{NA_1+NA_2}$ $(B)$ $NA_1+NA_2$ $(C)$ $NA_1$ $(D)$ $NA_2$

પ્રકાશનો એક બિંદુવત સ્ત્રોત પ્રવાહી $(\mu = \frac{5}{4})$ ની સપાટીથી $h = 0.5 \, m$ ઊંડાઈએ મૂકવામાં આવ્યો છે. તો,પ્રવાહીની સપાટીમાંથી સીધી રીતે બહાર નીકળતી પ્રકાશની ઊર્જાનો અંશ કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

નીચે દર્શાવ્યા મુજબ પ્રવાહીમાં ડૂબેલા કાચના પ્રિઝમનો વિચાર કરો. કાચ અને પ્રવાહીનો વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $1.5$ અને $1.2$ છે. પ્રકાશનું કિરણ પ્રિઝમની સપાટી $AB$ ને લંબ રૂપે પ્રવેશે છે. જો કિરણ સપાટી $AC$ પર પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન પામતું હોય,તો ખૂણા $\theta$ નું મહત્તમ મૂલ્ય કેટલું હશે?

પ્રકાશનું એક કિરણ કાચમાંથી હવામાં ગતિ કરી રહ્યું છે. (કાચનો વક્રીભવનાંક $= 1.5$). આપાતકોણ $50^{\circ}$ છે. કિરણનું વિચલન કેટલું હશે?

પદાર્થ $A$ નો ક્રાંતિકોણ ${i_A}$ છે અને પદાર્થ $B$ નો ક્રાંતિકોણ ${i_B}$ $({i_B} > {i_A})$ છે. તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
$(i)$ જ્યારે પ્રકાશ $B$ થી $A$ માં જાય ત્યારે તેનું પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન થઈ શકે છે.
$(ii)$ જ્યારે પ્રકાશ $A$ થી $B$ માં જાય ત્યારે તેનું પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન થઈ શકે છે.
$(iii)$ પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન માટેનો ક્રાંતિકોણ ${i_B} - {i_A}$ છે.
$(iv)$ $A$ અને $B$ વચ્ચેનો ક્રાંતિકોણ ${\sin ^{ - 1}}\left( {\frac{{\sin {i_A}}}{{\sin {i_B}}}} \right)$ છે.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo