ભારત એક એવો દેશ છે જ્યાં ત્રણ-ચતુર્થાંશ વસ્તી ખેતીમાં રોકાયેલી છે. ભલે કેટલાક ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ તેમને ઉચ્ચ સ્તરની ખેતી પદ્ધતિઓ અને સુધારેલી કૃષિ તકનીક અપનાવવાની મંજૂરી આપે છે,તેમ છતાં તેઓ $HYV$ બિયારણોનો ઉપયોગ કરવામાં ખચકાટ અનુભવે છે,જેમાં રોગ અને જીવાત સામે પ્રતિકારક શક્તિ અથવા વધુ ઉત્પાદન આપતા ગુણો હોય છે.
$(a)$ જનીનિક રીતે રૂપાંતરિત પાક (Genetically Modified Crops) એટલે શું?
$(b)$ ઘાસચારા અને અનાજના પાક માટે ઇચ્છિત કૃષિ વિષયક લક્ષણો કયા છે?
$(c)$ તમારા મતે,આધુનિક કૃષિ તકનીક મોટાભાગના ખેડૂતો દ્વારા અપનાવવામાં આવે તે માટે શું કરવું જોઈએ?

(N/A) જે પાકોમાં ઇચ્છિત લક્ષણો મેળવવા માટે તે લક્ષણોને નિયંત્રિત કરતા જનીનનો પ્રવેશ કરાવીને ફેરફાર કરવામાં આવ્યા હોય,તેને જનીનિક રીતે રૂપાંતરિત પાક કહેવામાં આવે છે.
$(b)$ ઘાસચારાના પાક માટે ઊંચાઈ અને વધુ શાખાઓ ઇચ્છિત લક્ષણો છે. અનાજના પાક માટે વામનતા (ઠિંગણાપણું) ઇચ્છિત છે,જેથી આ પાકો દ્વારા ઓછા પોષક તત્વોનો વપરાશ થાય અને વધુ ઉત્પાદન મળે.
$(c)$ આધુનિક કૃષિ તકનીક મોટાભાગના ખેડૂતો અપનાવે તે માટે નીચે મુજબના પગલાં લેવા જોઈએ:
$(i)$ કૃષિ વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા સેમિનાર યોજીને આધુનિક કૃષિ તકનીકના ફાયદાઓ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવી.
$(ii)$ $HYV$ (વધુ ઉત્પાદન આપતી જાતો) બિયારણોના ઉપયોગ માટે સરળ સુલભતા અને સબસિડી પૂરી પાડવી.
$(iii)$ કુદરતી સંસાધનોનો વિવેકપૂર્ણ ઉપયોગ કરીને,તેમનું અતિશય શોષણ ટાળીને અને પ્રદૂષણ અટકાવીને ટકાઉ વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવું.