કાર્બનિક પ્રક્રિયામાં બંધના વિખંડન દ્વારા કઈ મધ્યવર્તી સ્પીસીઝ બને છે? આ સ્પીસીઝના નામ આપો અને તેમની સ્થિરતા સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કાર્બનિક સંયોજનોમાં પરમાણુઓ વચ્ચે સહસંયોજક બંધ હોય છે. કાર્બનિક પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન,સહસંયોજક બંધનું વિખંડન થાય છે. ઇલેક્ટ્રોનના સ્થાનાંતરણની રીતને આધારે,ત્રણ મુખ્ય પ્રકારની પ્રતિક્રિયાશીલ મધ્યવર્તી સ્પીસીઝ બને છે:
$(a)$ વિષમ વિભાજન (Heterolytic fission) માં,કાર્બોકેટાયન અથવા કાર્બેનાયન બને છે.
$(b)$ સમ વિભાજન (Homolytic fission) માં,મુક્ત મૂલક (Free radical) બને છે.
$(a)$ $(i)$ કાર્બોકેટાયન: એવી સ્પીસીઝ જેમાં કાર્બન પરમાણુ પર ધન વીજભાર હોય છે. ઉદાહરણો: $H_3C^{+}$,$CH_3CH_2^+$,$(CH_3)_2CH^{+}$,$(CH_3)_3C^{+}$. સ્થિરતાનો ક્રમ: $CH_3^+ < CH_3CH_2^+ < (CH_3)_2CH^{+} < (CH_3)_3C^{+}$ (એટલે કે $\text{Methyl} < 1^{\circ} < 2^{\circ} < 3^{\circ}$).
(ii) કાર્બેનાયન: એવી સ્પીસીઝ જેમાં કાર્બન પરમાણુ પર ઋણ વીજભાર હોય છે. ઉદાહરણો: $H_3C^{-}$,$H_3CCH_2^-$,$(H_3C)_2CH^{-}$,$(CH_3)_3C^{-}$. સ્થિરતાનો ક્રમ: $\text{Methyl} > 1^{\circ} > 2^{\circ} > 3^{\circ}$.
$(b)$ મુક્ત મૂલક: આ સહસંયોજક બંધના સમ વિભાજન દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે. મુક્ત મૂલકમાં કાર્બન પરમાણુ પર એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે. ઉદાહરણો: $\dot{C}H_3$,$CH_3\dot{C}H_2$,$(CH_3)_2\dot{C}H$,$(CH_3)_3\dot{C}$. સ્થિરતાનો ક્રમ: $\dot{C}H_3 < CH_3\dot{C}H_2 < (CH_3)_2\dot{C}H < (CH_3)_3\dot{C}$ (એટલે કે $1^{\circ} < 2^{\circ} < 3^{\circ}$).

Explore More

Similar Questions

આપેલા સંયોજનોમાંથી એવા બે સંયોજનો પસંદ કરો જે આયનીકરણ પર સમાન કાર્બોકેટાયન આપે છે.

Difficult
View Solution

$2-$મિથાઈલબ્યુટેનમાંથી મેળવી શકાય તેવા વિવિધ કાર્બોકેટાયન્સની રચનાઓ લખો. આ કાર્બોકેટાયન્સને તેમની સ્થિરતાના વધતા ક્રમમાં ગોઠવો.

નીચેનામાંથી સૌથી વધુ સ્થાયી કાર્બોકેટાયન કયો છે?

નીચેનામાંથી કયો મુક્ત મુલક સૌથી વધુ સ્થાયી છે?

Difficult
View Solution

નીચે આપેલા બંધ વિખંડનમાં બનતી સ્પીસીઝ $A$,$B$,$C$,$D$ અનુક્રમે કઈ છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo