ખોરાકમાં રહેલું માખણ શરીરમાં કેવી રીતે પાચન અને શોષણ પામે છે?

(N/A) ચરબીનું પાચન:
માખણ એ ચરબીયુક્ત પદાર્થ છે અને તેનું પાચન મુખ્યત્વે નાના આંતરડામાં થાય છે. યકૃત દ્વારા સ્ત્રવિત પિત્તરસમાં પિત્ત ક્ષારો હોય છે જે ચરબીના મોટા ગોલકોને નાના ગોલકોમાં તોડે છે જેથી લાઈપેઝની ક્રિયા માટે તેમની સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધે. આ પ્રક્રિયાને ચરબીનું તૈલોદ્રીકરણ (emulsification) કહેવામાં આવે છે.
ત્યારબાદ,સ્વાદુપિંડના રસમાં રહેલ સ્વાદુપિંડનું લાઈપેઝ અને આંતરડાના રસમાં રહેલ આંતરડાનું લાઈપેઝ ચરબીના અણુઓનું જળવિભાજન કરીને ટ્રાયગ્લિસરાઈડ્સ,ડાયગ્લિસરાઈડ્સ,મોનોગ્લિસરાઈડ્સ અને અંતે ફેટી એસિડ્સ અને ગ્લિસરોલમાં રૂપાંતર કરે છે.
$Fats \xrightarrow{\text{Pancreatic lipase}} \text{Triglycerides} + \text{Diglycerides}$
$\text{Diglycerides and monoglycerides} \xrightarrow{\text{Lipases}} \text{Fatty acids} + \text{Glycerol}$
ચરબીનું શોષણ:
ચરબીનું શોષણ એક જટિલ પ્રક્રિયા છે. ફેટી એસિડ્સ અને ગ્લિસરોલ પાણીમાં અદ્રાવ્ય હોવાથી,તેઓ સીધા રુધિરમાં શોષાઈ શકતા નથી. તેથી,તેઓ સૌપ્રથમ 'માઈસેલ્સ' (micelles) નામના નાના ટીપાંમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જે તેમને આંતરડાના શ્લેષ્મ (mucosa) સુધી પહોંચાડે છે.
આંતરડાના કોષોમાં,તેઓ પ્રોટીનનું આવરણ ધરાવતા નાના ગોલકોમાં ફેરવાય છે જેને કાયલોમાઈક્રોન્સ (chylomicrons) કહેવાય છે. આ કાયલોમાઈક્રોન્સ રસાંકુરોમાં રહેલી લસિકા વાહિનીઓમાં (lacteals) વહન પામે છે. લસિકામાંથી,શોષાયેલી ચરબી અંતે રુધિરપ્રવાહમાં મુક્ત થાય છે અને ત્યાંથી શરીરના દરેક કોષ સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.