મિથેનના ક્લોરિનેશન દરમિયાન ઈથેનનું નિર્માણ કેવી રીતે થાય છે તે સમજાવો?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) મિથેનનું ક્લોરિનેશન મુક્ત મુલક શૃંખલા પ્રક્રિયા (free radical chain mechanism) દ્વારા થાય છે,જેમાં ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓ હોય છે: પ્રારંભ (initiation),પ્રસરણ (propagation) અને સમાપ્તિ (termination).
$1$. પ્રારંભ: પ્રક્રિયા પ્રકાશ $(hv)$ અથવા ગરમીની હાજરીમાં $Cl-Cl$ બંધના હોમોલિટીક વિભાજનથી શરૂ થાય છે,જેનાથી ક્લોરિન મુક્ત મુલકો બને છે:
$Cl-Cl \xrightarrow{hv} 2\dot{C}l$
$2$. પ્રસરણ: ક્લોરિન મુક્ત મુલક મિથેનમાંથી હાઇડ્રોજન પરમાણુનું નિષ્કર્ષણ કરીને મિથાઈલ મુક્ત મુલક $(dot{C}H_3)$ બનાવે છે:
$CH_4 + \dot{C}l \rightarrow \dot{C}H_3 + HCl$
ત્યારબાદ મિથાઈલ મુક્ત મુલક બીજા $Cl_2$ અણુ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્લોરોમિથેન $(CH_3Cl)$ બનાવે છે અને ક્લોરિન મુક્ત મુલકને પુનઃસ્થાપિત કરે છે:
$\dot{C}H_3 + Cl-Cl \rightarrow CH_3Cl + \dot{C}l$
$3$. સમાપ્તિ: જ્યારે બે મુક્ત મુલકો એકબીજા સાથે જોડાય છે ત્યારે પ્રક્રિયા શૃંખલા સમાપ્ત થાય છે. ઈથેન $(CH_3-CH_3)$ નું નિર્માણ ત્યારે થાય છે જ્યારે બે મિથાઈલ મુક્ત મુલકો એકબીજા સાથે અથડાય છે અને જોડાય છે:
$\dot{C}H_3 + \dot{C}H_3 \rightarrow CH_3-CH_3$

Explore More

Similar Questions

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન-$I$ : $2-$મિથાઈલબ્યુટેનનું $KMnO_4$ સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી $2-$મિથાઈલબ્યુટેન$-2-$ઓલ મળે છે.
વિધાન-$II$ : $n-$આલ્કેનનું $KMnO_4$ વડે સરળતાથી અનુરૂપ આલ્કોહોલમાં ઓક્સિડેશન કરી શકાય છે.
સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:

નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ બેકી સંખ્યામાં કાર્બન ધરાવતા હાઇડ્રોકાર્બન તૈયાર કરવા માટે થાય છે?
$i.$ વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા
$ii.$ ડીકાર્બોક્સિલેશન પ્રક્રિયા
$iii.$ કોલ્બેનું વિદ્યુતવિભાજન
$iv.$ રિડક્શન
$v.$ હાઇડ્રોજનેશન

$n$-બ્યુટેન ($n$-butane) ને $130^{\circ}C$ તાપમાને પ્રકાશની હાજરીમાં બ્રોમિન સાથે પ્રક્રિયા કરાવતા મુખ્ય નીપજ કઈ મળે છે?

મિથેનના ફ્રી-રેડિકલ ક્લોરિનેશનમાં ચેઇન પ્રોપેગેશનના સોપાન પસંદ કરો.
$(1) \, Cl_2 \to 2Cl^{\bullet}$
$(2) \, Cl^{\bullet} + CH_4 \to CH_3Cl + H^{\bullet}$
$(3) \, Cl^{\bullet} + CH_4 \to CH_3^{\bullet} + HCl$
$(4) \, H^{\bullet} + Cl_2 \to HCl + Cl^{\bullet}$
$(5) \, CH_3^{\bullet} + Cl_2 \to CH_3Cl + Cl^{\bullet}$

$2$-મિથાઈલ બ્યુટેનના મોનોક્લોરીનેશન દરમિયાન ઉદભવતા પ્રતિબિંબકારક (enantiomer) યુગ્મોની સંખ્યા કેટલી છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo