તમે એ હકીકતને કેવી રીતે સમજાવશો કે બે તારનો ઉપયોગ સમાન પિચ અને લાઉડનેસ ધરાવતા પરંતુ અલગ ગુણવત્તા (quality) ધરાવતા સૂર ઉત્પન્ન કરવા માટે થઈ શકે છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધ્વનિની 'ગુણવત્તા' (quality) અથવા 'ટિમ્બર' (timbre) તેમાં રહેલા ઓવરટોન્સ અથવા હાર્મોનિક્સની હાજરી અને તેમની સાપેક્ષ તીવ્રતા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
ભલે બે તાર સમાન મૂળભૂત આવૃત્તિ (પિચ) અને કંપવિસ્તાર (લાઉડનેસ) ધરાવતા સૂર ઉત્પન્ન કરે,પરંતુ તારના દ્રવ્ય,તણાવ અને તેને છેડવાની રીતને આધારે તેઓ અલગ-અલગ રીતે કંપન કરી શકે છે અથવા તેમની હાર્મોનિક રચના અલગ હોઈ શકે છે.
આ વધારાના હાર્મોનિક્સ મૂળભૂત આવૃત્તિ પર અધ્યારોપિત થાય છે,જે દરેક તાર માટે એક વિશિષ્ટ તરંગ સ્વરૂપ બનાવે છે.
તેથી,આ હાર્મોનિક્સની સંયુક્ત અસરને કારણે દરેક તારના અવાજની 'ગુણવત્તા' અલગ હોય છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેના પદોની વ્યાખ્યા આપો:
$(i)$ કંપન
$(ii)$ આવર્તકાળ
$(iii)$ આવૃત્તિ અને
$(iv)$ કંપવિસ્તાર. [દરેકનો એક ગુણ]

ધ્વનિની ઝડપ, તેની તરંગલંબાઈ અને આવૃત્તિ વચ્ચેનો સંબંધ સ્થાપિત કરો. જો હવામાં ધ્વનિનો વેગ $340 \, m \, s^{-1}$ હોય, તો ગણતરી કરો:
$(i)$ જ્યારે આવૃત્તિ $256 \, Hz$ હોય ત્યારે તરંગલંબાઈ.
$(ii)$ જ્યારે તરંગલંબાઈ $0.85 \, m$ હોય ત્યારે આવૃત્તિ.

નીચેનાના જવાબ આપો:
$(i)$ શું લંબગત તરંગો વાયુઓમાં પ્રસરણ પામી શકે છે?
$(ii)$ શું સંગત તરંગો ઘન,પ્રવાહી તેમજ વાયુમાં પ્રસરણ પામી શકે છે?
$(iii)$ કોઈ ક્ષણે એક બિંદુ પર સંઘનન રચાય છે. કેટલા સમય પછી $(a)$ વિઘનન $(b)$ સંઘનન તે જ બિંદુ પર રચાશે?

એક ધ્વનિ તરંગ $399\, m s^{-1}$ ની ઝડપે ગતિ કરે છે. જો તેની તરંગલંબાઈ $1.5\, cm$ હોય,તો તરંગની આવૃત્તિ કેટલી હશે? શું તે સાંભળી શકાશે?

એક છોકરી $12 \,m \times 12 \,m$ ના પરિમાણ ધરાવતા બગીચાની વચ્ચે બેઠી છે. તેની ડાબી બાજુએ બગીચાને અડીને એક ઇમારત છે અને જમણી બાજુએ બગીચાને અડીને એક રસ્તો છે. રસ્તા પર ફટાકડા દ્વારા અવાજ ઉત્પન્ન થાય છે. શું છોકરી માટે આ અવાજનો પડઘો સાંભળવો શક્ય છે? તમારા જવાબની સમજૂતી આપો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo