જનીનિક કોડ (Genetic code) અસ્તિત્વમાં કેવી રીતે આવ્યો?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રતિકૃતિ (Replication) અને પ્રત્યાકંન (Transcription) દરમિયાન,એક ન્યુક્લિક એસિડની નકલ કરીને બીજો ન્યુક્લિક એસિડ બનાવવામાં આવે છે. તેથી,આ પ્રક્રિયાઓને પૂરકતાના આધારે સમજવી સરળ છે.
ભાષાંતર (Translation) ની પ્રક્રિયામાં એમિનો એસિડના પોલિમરને સંશ્લેષિત કરવા માટે ન્યુક્લિયોટાઇડના પોલિમરથી જનીનિક માહિતીના સ્થાનાંતરણની જરૂર પડે છે.
ન્યુક્લિયોટાઇડ્સ અને એમિનો એસિડ્સ વચ્ચે કોઈ સીધી પૂરકતા હોતી નથી,કે સૈદ્ધાંતિક રીતે પણ તે દોરી શકાતી નથી.
જોકે,એવા પુષ્કળ પુરાવા હતા કે જે એ વિચારને સમર્થન આપે છે કે ન્યુક્લિક એસિડ (જનીનિક દ્રવ્ય) માં ફેરફાર પ્રોટીનમાં એમિનો એસિડમાં ફેરફાર માટે જવાબદાર છે.
આનાથી જનીનિક કોડનો પ્રસ્તાવ આવ્યો જે પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન એમિનો એસિડના ક્રમને નિર્દેશિત કરી શકે.
વિવિધ વૈજ્ઞાનિકોનું ઐતિહાસિક યોગદાન:
$1$. જ્યોર્જ ગેમોવ: $1954$ માં,ભૌતિકશાસ્ત્રી જ્યોર્જ ગેમોવે પ્રસ્તાવ મૂક્યો કે તમામ $20$ એમિનો એસિડ માટે કોડિંગ કરવા માટે,કોડ ત્રણ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સ (ટ્રિપ્લેટ કોડ) નો બનેલો હોવો જોઈએ.
જો એક બેઝ એક એમિનો એસિડ માટે કોડ કરે,તો માત્ર $4$ એમિનો એસિડ જ કોડ થઈ શકે. જો બે બેઝનો ક્રમ એક એમિનો એસિડ માટે કોડ કરે,તો ચાર બેઝ માત્ર $16$ $(4 \times 4)$ એમિનો એસિડ જ દર્શાવી શકે,જે અપૂરતું છે. પરંતુ જો ત્રણ બેઝનો ક્રમ એક એમિનો એસિડ માટે કોડ કરે,તો ચાર બેઝ $64$ $(4 \times 4 \times 4)$ એમિનો એસિડ દર્શાવી શકે,જે પૂરતું છે.
$2$. $1960$ ના દાયકામાં,નીચેના વૈજ્ઞાનિકોના સંશોધન દ્વારા જનીનિક કોડ વિશેના પુરાવા મળ્યા:
$(i)$ હર ગોવિંદ ખુરાના: ચોક્કસ બેઝ સંયોજનો (હોમોપોલિમર્સ અને કોપોલિમર્સ) સાથે $RNA$ અણુઓના સંશ્લેષણ માટે રાસાયણિક પદ્ધતિ વિકસાવી.
$(ii)$ માર્શલ નિરેનબર્ગ: પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે કોષ-મુક્ત સિસ્ટમ રજૂ કરી જે કોડને ઉકેલવામાં મદદરૂપ થઈ.
$(iii)$ સેવેરો ઓચોઆ: દર્શાવ્યું કે પોલિન્યુક્લિયોટાઇડ ફોસ્ફોરાયલેઝ ઉત્સેચક ટેમ્પલેટ-સ્વતંત્ર રીતે (એન્ઝાઇમેટિક $RNA$ સંશ્લેષણ) ચોક્કસ ક્રમ સાથે $RNA$ ના પોલિમરાઇઝેશનમાં મદદ કરે છે.

Explore More

Similar Questions

જો જનીન સંકેત ટેટ્રાપ્લેટ (ચાર અક્ષરોનો સંકેત) હોય,તો $20$ પ્રકારના એમિનો એસિડ માટે કેટલા શક્ય સંકેતો (કોડોન) અસ્તિત્વ ધરાવે?

કેટલા સંકેતો (કોડોન્સ) એમિનો એસિડ માટે સંકેતન કરે છે?

કોડોનનો હંમેશા ચોક્કસ એમિનો એસિડ માટે કોડિંગ કરવાનો ગુણધર્મ શું કહેવાય છે?

બીડલ અને ટેટમ એ જોયું કે દરેક પ્રકારનાં વિકૃત બ્રેડ મોલ્ડ કોઈ નિશ્ચિત પ્રકારના ઉત્સેચકની ગેરહાજરી દર્શાવે છે. તેમના પ્રયોગો દર્શાવે છે કે:.......

કેટલા બેઈઝ ઉમેરાવાથી અથવા દૂર થવાથી રીડીંગફ્રેમમાં પરિવર્તન થતું નથી?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo