$0.1\; kg$ દળ ધરાવતા પથ્થર પર લાગતા પરિણામી બળનું મૂલ્ય અને દિશા જણાવો,
$(a)$ સ્થિર ટ્રેનની બારીમાંથી તેને નીચે ફેંક્યા પછી તરત જ,
$(b)$ $36\; km/h$ ના અચળ વેગથી ગતિ કરતી ટ્રેનની બારીમાંથી તેને નીચે ફેંક્યા પછી તરત જ,
$(c)$ $1\; m/s^2$ ના પ્રવેગથી ગતિ કરતી ટ્રેનની બારીમાંથી તેને નીચે ફેંક્યા પછી તરત જ,
$(d)$ $1\; m/s^2$ ના પ્રવેગથી ગતિ કરતી ટ્રેનના ભોંયતળિયે પડેલા પથ્થર પર,જે ટ્રેનની સાપેક્ષમાં સ્થિર છે.
હવાના અવરોધને અવગણો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) $1\; N$; શિરોલંબ નીચેની તરફ. પથ્થરનું દળ $m = 0.1\; kg$. પથ્થરનો પ્રવેગ $a = g = 10\; m/s^2$. ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ,પથ્થર પર લાગતું પરિણામી બળ $F = ma = mg = 0.1 \times 10 = 1\; N$ છે. ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ હંમેશા નીચેની દિશામાં લાગે છે.
$(b)$ $1\; N$; શિરોલંબ નીચેની તરફ. ટ્રેન અચળ વેગથી ગતિ કરે છે,તેથી તેનો પ્રવેગ શૂન્ય છે. એકવાર પથ્થરને ફેંક્યા પછી,તેના પર કોઈ આડું (ક્ષૈતિજ) બળ લાગતું નથી. માત્ર ગુરુત્વાકર્ષણ બળ લાગે છે,જે $1\; N$ શિરોલંબ નીચેની તરફ છે.
$(c)$ $1\; N$; શિરોલંબ નીચેની તરફ. એકવાર પથ્થરને ફેંક્યા પછી,તે ટ્રેનના સંપર્કમાં રહેતો નથી. ટ્રેનના પ્રવેગને કારણે લાગતું આડું બળ પથ્થર પર લાગવાનું બંધ થઈ જાય છે. માત્ર ગુરુત્વાકર્ષણ બળ બાકી રહે છે,જે $1\; N$ શિરોલંબ નીચેની તરફ છે.
$(d)$ $0.1\; N$; ટ્રેનની ગતિની દિશામાં. પથ્થર ટ્રેનની સાપેક્ષમાં સ્થિર છે,તેથી તે ટ્રેનનો $a = 1\; m/s^2$ પ્રવેગ અનુભવે છે. પરિણામી બળ $F = ma = 0.1 \times 1 = 0.1\; N$ છે,જે ટ્રેનની ગતિની દિશામાં લાગે છે.

Explore More

Similar Questions

નીચે આપેલા વિધાનો સાચાં છે કે ખોટાં તે જણાવો:
$(a)$ વેગમાન અને વેગમાનનો ફેરફાર હંમેશાં એક જ દિશામાં હોય છે.
$(b)$ ક્રિયાબળ અને પ્રતિક્રિયાબળ હંમેશાં એક સાથે અને એક જ પદાર્થ પર લાગે છે.
$(c)$ મહત્તમ સ્થિત ઘર્ષણબળ,સંપર્ક સપાટીના ક્ષેત્રફળ પર આધાર રાખે છે.

$75 \,kg$ જેટલું કુલ દળ ધરાવતો એક પેરાશૂટિસ્ટ $2 \,m/s$ ની ઝડપથી રેતાળ જમીન પર ઉતરે છે અને $0.25 \,m$ અંતર કાપીને અટકી જાય છે. જમીન દ્વારા તેના પર લાગતું સરેરાશ બળ ............ $N$ ની નજીક છે.

આકૃતિમાં દર્શાવેલ બે ગરગડીની ગોઠવણી સમાન છે. દોરડાનું દળ અવગણ્ય છે. આકૃતિ $(a)$ માં,દોરડાના બીજા છેડે $2m$ દળ જોડીને $m$ દળને ઉપર ઉઠાવવામાં આવે છે. આકૃતિ $(b)$ માં,દોરડાના બીજા છેડાને $F = 2mg$ જેટલા અચળ અધોગામી બળથી ખેંચીને $m$ ને ઉપર ઉઠાવવામાં આવે છે. બંને કિસ્સાઓમાં $m$ નો પ્રવેગ અનુક્રમે કેટલો હશે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક અચળ બળ $F$ સમક્ષિતિજ દિશામાં લગાડવામાં આવે છે. જો $M$ અને $m$ વચ્ચેનું સંપર્ક બળ $N$ હોય અને $m$ તથા $M'$ વચ્ચેનું સંપર્ક બળ $N'$ હોય,તો:

Difficult
View Solution

એક બોક્સ '$A$' ટ્રેનના ડબ્બાના આડા ભોંયતળિયા પર પડેલું છે,જે આડી પાટા પર ડાબેથી જમણે દોડી રહી છે. સમય '$t$' પર,તે પ્રતિપ્રવેગિત થાય છે. તો બોક્સ પર ભોંયતળિયા દ્વારા લાગતી પ્રતિક્રિયા $R$ નીચેનામાંથી કઈ આકૃતિ દ્વારા શ્રેષ્ઠ રીતે દર્શાવવામાં આવી છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo