ટૂંકા જવાબ આપો:
$(i)$ કોષરસસ્તરમાં પ્રોટીન અને લિપિડની ભૂમિકા શું છે?
$(ii)$ કોષરસસ્તરને પસંદગીમાન પ્રવેશશીલ (selectively permeable) શા માટે કહેવામાં આવે છે?
$(iii)$ કોષદીવાલમાં સેલ્યુલોઝની ભૂમિકા શું છે?
$(iv)$ પ્લાઝમોલિસિસ (રસસંકોચન) એટલે શું?
$(v)$ કોષરસસ્તરની લવચીકતાનો ફાયદો શું છે?
$(vi)$ કોષરસસ્તરની આરપાર $CO_{2}$ અને $O_{2}$ જેવા પદાર્થોની અવરજવર માટે ઉપયોગી પ્રક્રિયાનું નામ આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ પ્રોટીન અને લિપિડ કોષરસસ્તરને બંધારણીય લવચીકતા અને મજબૂતી પ્રદાન કરે છે.
$(ii)$ કોષરસસ્તરને પસંદગીમાન પ્રવેશશીલ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે ચોક્કસ પદાર્થોને અંદર આવવા અને બહાર જવા દે છે,જ્યારે અન્ય પદાર્થોની અવરજવરને અટકાવે છે.
$(iii)$ સેલ્યુલોઝ વનસ્પતિ કોષદીવાલને બંધારણીય મજબૂતી અને સખતપણું આપે છે. તે પાણીને જાળવી રાખવામાં પણ મદદ કરે છે,જેથી કોષને સુકાઈ જતો અટકાવે છે.
$(iv)$ પ્લાઝમોલિસિસ (રસસંકોચન) એ એવી ઘટના છે જેમાં જીવંત વનસ્પતિ કોષ આસૃતિ (osmosis) દ્વારા પાણી ગુમાવે છે,જેના કારણે કોષના ઘટકો કોષદીવાલથી દૂર સંકોચાઈ જાય છે.
$(v)$ કોષરસસ્તરની લવચીકતા કોષને તેની બાહ્ય પર્યાવરણમાંથી ખોરાક અને અન્ય પદાર્થોને 'એન્ડોસાયટોસિસ' (endocytosis) નામની પ્રક્રિયા દ્વારા ગ્રહણ કરવામાં મદદ કરે છે,જે અમીબા જેવા સજીવો માટે ખોરાક મેળવવા માટે ઉપયોગી છે.
$(vi)$ આ પ્રક્રિયાને પ્રસરણ (diffusion) કહેવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી કઈ અંગિકા એકલ પટલ (single membrane) દ્વારા આવરિત છે?

અંતઃઆસૃતિ (endosmosis) અને બહિઃઆસૃતિ (exosmosis) દર્શાવવા માટેની પ્રવૃત્તિનું વર્ણન કરો. તેની આકૃતિ પણ દોરો.

$(a)$ નીચેની પરિસ્થિતિઓના પરિણામો શું છે?
$(i)$ કોષમાં તેની આસપાસના માધ્યમ કરતા પાણીનું પ્રમાણ વધારે હોય.
$(ii)$ કોષમાં તેની આસપાસના માધ્યમ કરતા પાણીનું પ્રમાણ ઓછું હોય.
$(iii)$ કોષમાં તેની આસપાસના માધ્યમ જેટલું જ પાણીનું પ્રમાણ હોય.
$(b)$ કોષરસસ્તર અને કોષદીવાલ કયા પદાર્થોની બનેલી છે તેના નામ આપો.

અવિભાજિત કોષમાં,$DNA$ ક્રોમેટિન દ્રવ્યના ભાગ તરીકે હાજર હોય છે જે નીચે મુજબ જોઈ શકાય છે:

બેક્ટેરિયલ કોષ ડુંગળીના કોષથી કેવી રીતે અલગ છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo