વૈજ્ઞાનિક કારણો આપો:
$(1)$ અંતઃસ્ત્રાવો નિયંત્રક રસાયણો છે.
$(2)$ થાયરોક્સિનનો ઓછો સ્ત્રાવ વ્યક્તિના અટકેલા વિકાસનું કારણ બને છે.
$(3)$ ઇન્સ્યુલિનની ઉણપ ડાયાબિટીસ મેલિટસમાં પરિણમે છે.
$(4)$ સ્વાદુપિંડ એ બહિઃસ્ત્રાવી અને અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિ છે.

(D) $(1)$ અંતઃસ્ત્રાવો વિવિધ શારીરિક પ્રક્રિયાઓનું બે પદ્ધતિઓ દ્વારા નિયમન કરે છે. કેટલીક શારીરિક પ્રવૃત્તિઓ ઉત્તેજક રસાયણોના મુક્ત થવાથી થાય છે,જ્યારે કેટલાક અવરોધક રસાયણો પ્રવૃત્તિઓના દર,જથ્થા અને પ્રકારનું નિયમન કરે છે. આમ,તેઓ ઉત્તેજક અથવા અવરોધક ક્રિયા દ્વારા વિવિધ શારીરિક પ્રવૃત્તિઓનું નિયમન કરે છે,તેથી તેમને નિયંત્રક રસાયણો કહેવામાં આવે છે.
$(2)$ થાયરોક્સિન અંતઃસ્ત્રાવની ઉણપને કારણે ત્વચા ખરબચડી અને અસામાન્ય બને છે,જીભ જાડી થાય છે અને શ્વસનમાં ખામી સર્જાય છે. જો આવી ઉણપ બાળપણમાં જોવા મળે,તો તે વામનતા (dwarfism) અને માનસિક મંદતામાં પરિણમે છે. પુખ્ત વયના લોકોમાં,તે ચહેરા પર સોજા અને શરીરના ભાગોમાં સોજા જેવા લક્ષણો પેદા કરે છે. આમ,થાયરોક્સિનનો ઓછો સ્ત્રાવ વ્યક્તિના વિકાસને અસર કરે છે.
$(3)$ ઇન્સ્યુલિનનો અભાવ અથવા ઓછો સ્ત્રાવ રુધિરમાં શર્કરાનું સ્તર વધારે છે. વધારાની શર્કરા મૂત્ર દ્વારા ઉત્સર્જિત થાય છે. તરસ લાગવી,ભૂખ વધવી અને વારંવાર પેશાબ થવો એ તેના મુખ્ય લક્ષણો છે. હૃદય,કિડની અને આંખો પર તેની ગંભીર અસર થાય છે. આ ડાયાબિટીસ મેલિટસના લક્ષણો છે.
$(4)$ સ્વાદુપિંડમાં જોવા મળતી સ્વાદુપિંડની એસિની (pancreatic acini) પાચક ઉત્સેચકો ધરાવતો સ્વાદુપિંડનો રસ સ્ત્રાવ કરે છે,જે નલિકા દ્વારા વહન પામે છે. તેથી,નલિકાની હાજરીને કારણે તે બહિઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિ તરીકે કાર્ય કરે છે. લેંગરહેન્સના ટાપુઓ (Islets of Langerhans) ઇન્સ્યુલિન અને ગ્લુકાગોન જેવા અંતઃસ્ત્રાવોનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે સીધા રુધિરમાં મુક્ત થાય છે. તેથી,તે અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિ તરીકે પણ કાર્ય કરે છે.