Class 11Physics10-1.Thermometry, Thermal Expansion and CalorimetryMix Examples-Thermometry, Thermal Expansion and Calorimetry
Mediumતાપમાનમાં વધારો થવાથી વિસ્તરણ અને તાપમાનમાં ઘટાડો થવાથી સંકોચન થતું હોય તેવા ઘન,પ્રવાહી અને વાયુ પદાર્થોના એક-એક ઉદાહરણ આપો.
(N/A) ઘન પદાર્થો માટે: કાચની બરણી પરનું ધાતુનું ઢાંકણું જો ફસાઈ ગયું હોય,તો તેને ગરમ પાણીમાં મૂકવાથી તે ખુલી શકે છે. ગરમીને કારણે ધાતુનું ઢાંકણું કાચ કરતા વધુ વિસ્તરણ પામે છે,જેનાથી તે ઢીલું થાય છે અને સરળતાથી ખુલી જાય છે.
પ્રવાહી પદાર્થો માટે: ક્લિનિકલ થર્મોમીટરમાં રહેલો પારો જ્યારે ગરમ પાણીમાં મૂકવામાં આવે છે ત્યારે ઉષ્મીય વિસ્તરણને કારણે ઉપર ચઢે છે. જ્યારે થર્મોમીટરને બહાર કાઢીને ઠંડુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સંકોચનને કારણે પારો નીચે ઉતરે છે.
વાયુ પદાર્થો માટે: આંશિક રીતે ફુલાવેલો ફુગ્ગો ગરમ પાણીમાં મૂકવાથી તે ફૂલે છે કારણ કે અંદરની હવા ગતિ ઊર્જા મેળવે છે અને વધુ કદ રોકે છે. તેનાથી વિપરીત,સંપૂર્ણ ફુલાવેલો ફુગ્ગો ઠંડા પાણીમાં મૂકવાથી અંદરની હવાના સંકોચનને કારણે તે સંકોચાઈ જાય છે.
પ્રવાહી પદાર્થો માટે: ક્લિનિકલ થર્મોમીટરમાં રહેલો પારો જ્યારે ગરમ પાણીમાં મૂકવામાં આવે છે ત્યારે ઉષ્મીય વિસ્તરણને કારણે ઉપર ચઢે છે. જ્યારે થર્મોમીટરને બહાર કાઢીને ઠંડુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સંકોચનને કારણે પારો નીચે ઉતરે છે.
વાયુ પદાર્થો માટે: આંશિક રીતે ફુલાવેલો ફુગ્ગો ગરમ પાણીમાં મૂકવાથી તે ફૂલે છે કારણ કે અંદરની હવા ગતિ ઊર્જા મેળવે છે અને વધુ કદ રોકે છે. તેનાથી વિપરીત,સંપૂર્ણ ફુલાવેલો ફુગ્ગો ઠંડા પાણીમાં મૂકવાથી અંદરની હવાના સંકોચનને કારણે તે સંકોચાઈ જાય છે.
Explore More
Similar Questions
થર્મોકપલમાં,જો થર્મો $EMF$,$E = 40\theta - \frac{\theta^2}{20}$ દ્વારા આપવામાં આવે,તો ન્યુટ્રલ તાપમાન .......... $^oC$ થશે.
Difficult
View Solutionએક શિકારીએ $m \ kg$ દળની ધાતુની ગોળી બંદૂકમાંથી અવરોધ તરફ છોડી અને જ્યારે તે અવરોધ દ્વારા અટકે છે ત્યારે તે પીગળી જાય છે. ગોળીનું પ્રારંભિક તાપમાન $300 \ K$ છે. જો ઉષ્માનો $\frac{1}{4}$ ભાગ અવરોધ દ્વારા શોષાય છે,તો ગોળીનો લઘુત્તમ વેગ કેટલો હશે ($ms^{-1}$ માં)? (ગોળીનું ગલનબિંદુ $= 600 \ K$,ગોળીની વિશિષ્ટ ઉષ્મા $= 0.03 \ cal \ g^{-1} {}^{\circ} C^{-1}$,ગોળીની ગલનગુપ્ત ઉષ્મા $= 6 \ cal \ g^{-1}$)
DifficultAP EAMCET 2016
View Solutionભારતમાં ઉનાળા દરમિયાન,ઠંડક મેળવવા માટેની એક સામાન્ય રીત એ છે કે બરફના ટુકડાઓમાંથી બરફના ગોળા બનાવવા,તેને ફ્લેવર્ડ સુગર સિરપમાં ડુબાડવા અને તેનો આનંદ માણવો. આ માટે,બરફના ટુકડાઓમાં એક લાકડી નાખવામાં આવે છે અને તેને હથેળીમાં દબાવીને ગોળાનું સ્વરૂપ આપવામાં આવે છે. તેવી જ રીતે શિયાળામાં,જે વિસ્તારોમાં બરફ પડે છે,ત્યાં લોકો બરફના ગોળા બનાવે છે અને એકબીજા પર ફેંકે છે. પાણીના $p-T$ આલેખના સંદર્ભમાં બરફના ટુકડા અથવા હિમમાંથી ગોળા બનવાની પ્રક્રિયા સમજાવો.
Medium
View Solution$-10^{\circ} C$ તાપમાને રહેલા $40 \ g$ બરફના ટુકડાને $110^{\circ} C$ તાપમાનની વરાળમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે કેટલી ઉષ્મીય ઉર્જાની જરૂર પડશે ($kcal$ માં)?
[ધારો કે,પાણીની ગલનગુપ્ત ઉષ્મા $= 80 \ kcal/kg$,પાણીની વિશિષ્ટ ઉષ્મા $= 1 \ kcal/kg^{\circ} C$,બરફની વિશિષ્ટ ઉષ્મા $= 0.5 \ kcal/kg^{\circ} C$,વરાળની વિશિષ્ટ ઉષ્મા $= 0.48 \ kcal/kg^{\circ} C$,પાણીની બાષ્પીભવન ગુપ્ત ઉષ્મા $= 540 \ kcal/kg$]
[ધારો કે,પાણીની ગલનગુપ્ત ઉષ્મા $= 80 \ kcal/kg$,પાણીની વિશિષ્ટ ઉષ્મા $= 1 \ kcal/kg^{\circ} C$,બરફની વિશિષ્ટ ઉષ્મા $= 0.5 \ kcal/kg^{\circ} C$,વરાળની વિશિષ્ટ ઉષ્મા $= 0.48 \ kcal/kg^{\circ} C$,પાણીની બાષ્પીભવન ગુપ્ત ઉષ્મા $= 540 \ kcal/kg$]
પદાર્થને ગરમ કરવાથી તેમાં કેવા પ્રકારના ફેરફારો થાય છે?
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo