વનસ્પતિ કોષમાં મોટાભાગની જગ્યા રોકતી પટલમય રચનાનું નામ અને કાર્ય જણાવો.

(A) $\Rightarrow$ આ રચનાને $\text{રસધાની}$ (Vacuole) કહેવામાં આવે છે.
$\Rightarrow$ રસધાની એ કોષરસમાં આવેલી પટલમય રચના છે. તેમાં પાણી, રસ, ઉત્સર્ગ દ્રવ્યો અને કોષ માટે બિનઉપયોગી અન્ય પદાર્થો હોય છે.
$\Rightarrow$ રસધાની એક જ પટલ દ્વારા ઘેરાયેલી હોય છે જેને $\text{રસધાનીસ્તર}$ (Tonoplast) કહે છે.
$\Rightarrow$ વનસ્પતિ કોષોમાં રસધાની કોષના કદના $90\%$ સુધીનો ભાગ રોકી શકે છે.
$\Rightarrow$ વનસ્પતિઓમાં, $\text{રસધાનીસ્તર}$ ઘણા આયનો અને અન્ય પદાર્થોનું સંકેન્દ્રણ ઢાળની વિરુદ્ધ દિશામાં રસધાનીમાં વહન કરવામાં મદદ કરે છે, તેથી રસધાનીમાં તેમનું સંકેન્દ્રણ કોષરસની સાપેક્ષમાં નોંધપાત્ર રીતે વધારે હોય છે.
$\Rightarrow$ $\text{અમીબા}$ (Amoeba) માં, આંકુચક રસધાની ઉત્સર્જન માટે મહત્વપૂર્ણ છે. ઘણા કોષોમાં, જેમ કે પ્રોટિસ્ટામાં, ખોરાકના કણોને ગળી જવાથી અન્નધાની (food vacuoles) બને છે.