પ્રોટીનના બંધારણીય સંગઠન વિશે માહિતી આપો. તેમના સામાન્ય કાર્યો જણાવો.

(N/A) $\rightarrow$ પ્રોટીન એ પોલીપેપ્ટાઇડ્સ છે. તે પેપ્ટાઇડ બંધ દ્વારા જોડાયેલા એમિનો એસિડની રેખીય સાંકળો છે.
$\rightarrow$ દરેક પ્રોટીન એ એમિનો એસિડનો પોલીમર છે. એમિનો એસિડના $21$ પ્રકારો છે (દા.ત.,એલનાઇન,સિસ્ટીન,પ્રોલાઇન,ટ્રિપ્ટોફેન,લાઇસિન,વગેરે).
$\rightarrow$ પ્રોટીન એ હેટરોપોલીમર છે. હોમોપોલીમરમાં માત્ર એક જ પ્રકારનો મોનોમર '$n$' સંખ્યામાં પુનરાવર્તિત થાય છે.
$\rightarrow$ અમુક એમિનો એસિડ આપણા સ્વાસ્થ્ય માટે આવશ્યક છે અને તે આપણા આહાર દ્વારા પૂરા પાડવા પડે છે. આહારના પ્રોટીન એ આવશ્યક એમિનો એસિડનો સ્ત્રોત છે.
$\rightarrow$ એમિનો એસિડ આવશ્યક અથવા બિન-આવશ્યક હોઈ શકે છે. આવશ્યક એમિનો એસિડ આપણે ખોરાક દ્વારા મેળવીએ છીએ,જ્યારે બિન-આવશ્યક એમિનો એસિડ તે છે જે આપણું શરીર બનાવી શકે છે.
$\rightarrow$ પ્રોટીન સજીવોમાં ઘણા કાર્યો કરે છે: કેટલાક કોષ પટલ દ્વારા પોષક તત્વોનું વહન કરે છે,કેટલાક ચેપી સજીવો સામે લડે છે,કેટલાક અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે કાર્ય કરે છે અને કેટલાક ઉત્સેચક તરીકે કાર્ય કરે છે.
$\rightarrow$ કેટલાક પ્રોટીન અને તેમના કાર્યો:

પ્રોટીન	કાર્યો
કોલેજન	આંતરકોષીય આધારક દ્રવ્ય
ટ્રિપ્સિન	ઉત્સેચક
ઇન્સ્યુલિન	અંતઃસ્ત્રાવ
એન્ટિબોડી	ચેપી કારકો સામે લડે છે
રિસેપ્ટર	સંવેદનાત્મક ગ્રહણ (ગંધ,સ્વાદ)
$GLUT$-$4$	કોષોમાં ગ્લુકોઝના વહનને સક્ષમ બનાવે છે

$\rightarrow$ કોલેજન એ પ્રાણી જગતમાં સૌથી વધુ જોવા મળતું પ્રોટીન છે અને રિબ્યુલોઝ બાયફોસ્ફેટ કાર્બોક્સિલેઝ ઓક્સિજનેઝ (RuBisCo) એ સમગ્ર જીવાવરણમાં સૌથી વધુ જોવા મળતું પ્રોટીન છે.