પશુપાલનમાં સમાવિષ્ટ ઉદ્યોગો વિશે ટૂંકમાં માહિતી આપો.

(N/A) પશુપાલન એ પશુઓના સંવર્ધન અને ઉછેરની કૃષિ પદ્ધતિ છે. તે ખેડૂતો માટે એક મહત્વપૂર્ણ કૌશલ્ય છે અને તે જેટલું વિજ્ઞાન છે તેટલી જ કળા પણ છે.
પશુપાલન એ મનુષ્યો માટે ઉપયોગી એવા ભેંસ,ગાય,ડુક્કર,ઘોડા,ઢોર,ઘેટાં,ઊંટ અને બકરી જેવા પશુઓની સંભાળ અને સંવર્ધન સાથે સંબંધિત છે.
તેમાં મરઘાં ઉછેર (poultry farming) અને મત્સ્યઉદ્યોગ (fisheries) નો પણ સમાવેશ થાય છે. મત્સ્યઉદ્યોગમાં માછલીઓ,મૃદુકાય (shell-fish) અને કવચયુક્ત પ્રાણીઓ (ઝીંગા,કરચલા વગેરે) નો ઉછેર,પકડવા અને વેચાણનો સમાવેશ થાય છે.
અનાદિ કાળથી,મધમાખી,રેશમના કીડા,ઝીંગા,કરચલા,માછલીઓ,પક્ષીઓ,ડુક્કર,ઢોર,ઘેટાં અને ઊંટ જેવા પ્રાણીઓનો ઉપયોગ મનુષ્યો દ્વારા દૂધ,ઈંડા,માંસ,ઊન,રેશમ અને મધ જેવી પેદાશો મેળવવા માટે કરવામાં આવે છે.
એવો અંદાજ છે કે વિશ્વની $70$ ટકાથી વધુ પશુધન વસ્તી ભારત અને ચીનમાં છે. જોકે,તે નોંધવું આશ્ચર્યજનક છે કે વિશ્વના ખેતી ઉત્પાદનમાં તેમનો ફાળો માત્ર $25$ ટકા છે,એટલે કે એકમ દીઠ ઉત્પાદકતા ખૂબ જ ઓછી છે.
પશુ સંવર્ધન અને સંભાળની પરંપરાગત પદ્ધતિઓ ઉપરાંત,ગુણવત્તા અને ઉત્પાદકતામાં સુધારો કરવા માટે નવી તકનીકોનો ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે.
- પશુપાલન શરૂઆતથી જ માનવ સંસ્કૃતિના વિકાસનો એક ભાગ રહ્યું છે.
- આજે પણ તે માનવજાત માટે ખોરાક ઉત્પન્ન કરવા માટે એક આવશ્યક તત્વ છે.
- ખેતી વ્યવસ્થાપનની પરંપરાગત પદ્ધતિઓ પ્રત્યેનો વ્યવસાયિક અભિગમ આપણા ખાદ્ય ઉત્પાદનને ખૂબ જ જરૂરી પ્રોત્સાહન આપે છે.