(N/A) જ્યારે કલિલ દ્રાવણોને શક્તિશાળી અલ્ટ્રામાઈક્રોસ્કોપ હેઠળ જોવામાં આવે છે,ત્યારે કલિલ કણો દ્રશ્યક્ષેત્રમાં સતત ઝિગ-ઝેગ ગતિમાં હોય તેવું લાગે છે.
આ ગતિ સૌપ્રથમ બ્રિટિશ વનસ્પતિશાસ્ત્રી $Robert \ Brown$ દ્વારા જોવામાં આવી હતી અને તેથી તેને બ્રાઉનિયન ગતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ ગતિ કલિલના સ્વભાવથી સ્વતંત્ર છે પરંતુ તે કણોના કદ અને દ્રાવણની સ્નિગ્ધતા (viscosity) પર આધાર રાખે છે. કદ જેટલું નાનું અને સ્નિગ્ધતા જેટલી ઓછી,તેટલી ગતિ ઝડપી હોય છે.
બ્રાઉનિયન ગતિને વિક્ષેપન માધ્યમના અણુઓ દ્વારા કણો પર થતા અસંતુલિત બોમ્બાર્ડમેન્ટ (bombardment) ને કારણે સમજાવવામાં આવી છે. બ્રાઉનિયન ગતિ એક હલાવવાની અસર (stirring effect) ધરાવે છે જે કણોને નીચે બેસવા દેતી નથી અને આમ તે સોલની સ્થિરતા માટે જવાબદાર છે.