ન્યુક્લિયસમાંથી $\beta^{+}$ (પોઝિટ્રોન) ઉત્સર્જન માટે,ઇલેક્ટ્રોન કેપ્ચર (આંતરિક કક્ષામાંથી,જેમ કે $K$-શેલમાંથી ઇલેક્ટ્રોન ન્યુક્લિયસ દ્વારા પકડાય છે અને ન્યુટ્રિનો ઉત્સર્જિત થાય છે) નામની બીજી સ્પર્ધાત્મક પ્રક્રિયા છે.
$_{z}^{A} X + e^{-} \rightarrow _{z-1}^{A} Y + \nu$
દર્શાવો કે જો $\beta^{+}$ ઉત્સર્જન ઊર્જાની દ્રષ્ટિએ શક્ય હોય,તો ઇલેક્ટ્રોન કેપ્ચર અનિવાર્યપણે શક્ય છે,પરંતુ તેનાથી ઉલટું નથી.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે ઇલેક્ટ્રોન કેપ્ચર પ્રક્રિયા દરમિયાન મુક્ત થતી ઊર્જા $Q_{1}$ છે. ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયા છે:
$_{z}^{A} X + e^{-} \rightarrow _{z-1}^{A} Y + \nu + Q_{1}$
ન્યુક્લિયર દળનો ઉપયોગ કરતા,$Q_{1} = [m_{N}(_{z}^{A} X) + m_{e} - m_{N}(_{z-1}^{A} Y)] c^{2}$.
પરમાણ્વીય દળના સંદર્ભમાં $m(_{z}^{A} X) = m_{N}(_{z}^{A} X) + Zm_{e}$ અને $m(_{z-1}^{A} Y) = m_{N}(_{z-1}^{A} Y) + (Z-1)m_{e}$,આપણને મળે છે:
$Q_{1} = [m(_{z}^{A} X) - Zm_{e} + m_{e} - (m(_{z-1}^{A} Y) - (Z-1)m_{e})] c^{2} = [m(_{z}^{A} X) - m(_{z-1}^{A} Y)] c^{2}$.
ધારો કે $\beta^{+}$ ઉત્સર્જન દરમિયાન મુક્ત થતી ઊર્જા $Q_{2}$ છે. પ્રક્રિયા છે:
$_{z}^{A} X \rightarrow _{z-1}^{A} Y + e^{+} + \nu + Q_{2}$
$Q_{2} = [m_{N}(_{z}^{A} X) - m_{N}(_{z-1}^{A} Y) - m_{e}] c^{2}$.
પરમાણ્વીય દળ મૂકતા:
$Q_{2} = [m(_{z}^{A} X) - Zm_{e} - (m(_{z-1}^{A} Y) - (Z-1)m_{e}) - m_{e}] c^{2} = [m(_{z}^{A} X) - m(_{z-1}^{A} Y) - 2m_{e}] c^{2}$.
બંનેની સરખામણી કરતા:
$Q_{1} = Q_{2} + 2m_{e}c^{2}$.
કારણ કે $2m_{e}c^{2} > 0$,તેથી જો $Q_{2} > 0$ ($\beta^{+}$ ઉત્સર્જન શક્ય),તો $Q_{1} > 0$ (ઇલેક્ટ્રોન કેપ્ચર શક્ય). જોકે,જો $Q_{1} > 0$ હોય,તો $Q_{2}$ ઋણ હોઈ શકે છે,જેનો અર્થ છે કે ઇલેક્ટ્રોન કેપ્ચર ત્યારે પણ થઈ શકે છે જ્યારે $\beta^{+}$ ઉત્સર્જન ઊર્જાની દ્રષ્ટિએ શક્ય ન હોય.

Explore More

Similar Questions

ગેમા કિરણો કેવી રીતે ઉત્પન્ન થાય છે?

કોઈ રેડિયો-ઍક્ટિવ તત્વ દ્વારા બે વખત $\beta$-કણનું અને એક $\alpha$-કણનું ઉત્સર્જન થાય છે, તો પરિણામી જનિત ન્યુક્લિયસ એ ...

જ્યારે કોઈ કિરણોત્સર્ગી પદાર્થ $\alpha$-કણનું ઉત્સર્જન કરે છે,ત્યારે આવર્ત કોષ્ટકમાં તેનું સ્થાન કેટલા સ્થાન નીચે જાય છે?

ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયા ${ }_{92}^{238} U \rightarrow{ }_{82}^{214} Pb$ માં ઉત્સર્જિત થતા $\alpha$ અને $\beta$ કણોની કુલ સંખ્યા કેટલી છે?

$\beta$-ક્ષય એટલે શેમાંથી ઇલેક્ટ્રોનનું ઉત્સર્જન?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo