એક સમાન સળિયા (રેખીય પ્રસરણાંક $\alpha$) ના તાપમાનમાં $\Delta T$ જેટલો સૂક્ષ્મ વધારો કરવામાં આવે,તો તેના લંબ દ્વિભાજકને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા $I$ માં થતો વધારો શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે સળિયાનું દળ $M$ અને લંબાઈ $l$ છે. તેના લંબ દ્વિભાજકને અનુલક્ષીને સળિયાની જડત્વની ચાકમાત્રા:
$I = \frac{Ml^2}{12}$
જ્યારે તાપમાનમાં $\Delta T$ જેટલો વધારો થાય,ત્યારે લંબાઈમાં થતો ફેરફાર $\Delta l$:
$\Delta l = l \alpha \Delta T$
સળિયાની નવી લંબાઈ $l' = l + \Delta l$ થાય. નવી જડત્વની ચાકમાત્રા $I'$:
$I' = \frac{M(l + \Delta l)^2}{12}$
પદનું વિસ્તરણ કરતા:
$I' = \frac{M}{12}(l^2 + 2l\Delta l + (\Delta l)^2)$
$\Delta l$ ખૂબ નાનું હોવાથી,$(\Delta l)^2$ પદને અવગણતા:
$I' \approx \frac{M}{12}(l^2 + 2l\Delta l) = \frac{Ml^2}{12} + \frac{2Ml\Delta l}{12} = I + \frac{Ml\Delta l}{6}$
જડત્વની ચાકમાત્રામાં થતો વધારો $\Delta I = I' - I$:
$\Delta I = \frac{Ml\Delta l}{6}$
$\Delta l = l \alpha \Delta T$ મુકતા:
$\Delta I = \frac{Ml(l \alpha \Delta T)}{6} = \frac{Ml^2 \alpha \Delta T}{6} = 2I \alpha \Delta T$

Explore More

Similar Questions

એક કણ $(0\,m, 8\,m)$ બિંદુથી શરૂ થાય છે અને $3\, \hat{i} \,m/s$ ના સમાન વેગ સાથે ગતિ કરે છે. $5\,s$ પછી,ઉગમબિંદુની સાપેક્ષ કણનો કોણીય વેગ કેટલો હશે?

એક સમાન સળિયાને ફરતા ટર્નટેબલ સાથે એવી રીતે જોડવામાં આવ્યો છે કે તેનો નીચેનો છેડો ટર્નટેબલની ધરી પર રહે અને તે શિરોલંબ સાથે $20^o$ નો ખૂણો બનાવે. (આમ,સળિયો એક છેડામાંથી પસાર થતી શિરોલંબ ધરીની આસપાસ સમાન કોણીય વેગ સાથે ફરે છે.) જો ટર્નટેબલ ઉપરથી જોતા ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં ફરતું હોય,તો શું તેના પર ટોર્ક લાગે છે,અને જો લાગે છે,તો કઈ દિશામાં?

એક સમાન સળિયાને ફરતા ટર્નટેબલ સાથે એવી રીતે જોડવામાં આવ્યો છે કે તેનો નીચેનો છેડો ટર્નટેબલની ધરી પર રહે અને તે શિરોલંબ સાથે $20^o$ નો ખૂણો બનાવે. (આમ,સળિયો એક છેડામાંથી પસાર થતી શિરોલંબ ધરીની આસપાસ સમાન કોણીય વેગ સાથે ફરે છે.) જો ટર્નટેબલ ઉપરથી જોતા ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં ફરતું હોય,તો સળિયાના કોણીય વેગમાન સદિશની દિશા (તેના નીચેના છેડાની સાપેક્ષમાં ગણતરી કરેલ) શું હશે?

Difficult
View Solution

મુક્ત અવકાશમાં ફરતો એક માણસ તેના શરીરનો આકાર બદલે છે,દા.ત.,તેના હાથ ફેલાવીને અથવા સંકોચાઈને. આમ કરીને,તે શું બદલી શકે છે?

એક માણસ એક આડા ગોળાકાર ટેબલની ધાર પર એક ખાંચામાં બેઠો છે અને તેણે કેન્દ્ર સાથે જોડાયેલું દોરડું પકડી રાખ્યું છે. ટેબલની જડત્વની આઘૂર્ણ (moment of inertia) $I$ છે. માણસનું દળ $M$ છે. હવે માણસ દોરડું ખેંચે છે જેથી તે કેન્દ્ર પર આવે છે. તો ટેબલનો કોણીય વેગ:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo