ખેડૂત $X$ એ એક જ ખેતરમાં એકસાથે નિશ્ચિત હારની ભાતમાં સોયાબીન $+$ મકાઈ $+$ ચોળી વાવ્યા. ખેડૂત $Y$ એ એક જ જમીનના ટુકડા પર એક ઋતુમાં અનાજ અને બીજી ઋતુમાં કઠોળના પાકને પૂર્વ-આયોજિત ક્રમમાં વાવ્યા. $(a)$ ખેડૂત $X$ અને $Y$ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતી પાક પદ્ધતિઓના નામ આપો. $(b)$ ખેડૂત $X$ અને $Y$ દ્વારા અનુસરવામાં આવતી વિવિધ પાક પદ્ધતિઓના બે ફાયદા જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ખેડૂત $X$ આંતરપાક પદ્ધતિ (Intercropping) નો ઉપયોગ કરે છે. ખેડૂત $Y$ પાકની ફેરબદલી (Crop-rotation) પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરે છે.
$(b)$ આંતરપાક પદ્ધતિના ફાયદા (ખેડૂત $X$):
$1$. તે જમીનમાં રહેલા પોષક તત્વોનો મહત્તમ ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરે છે.
$2$. તે એક પાકના રોગ કે જીવાતને સમગ્ર ખેતરમાં ફેલાતા અટકાવે છે,કારણ કે તે કુદરતી અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે.
પાકની ફેરબદલીના ફાયદા (ખેડૂત $Y$):
$1$. તે અલગ-અલગ પોષક તત્વોની જરૂરિયાત ધરાવતા પાકોને વારાફરતી વાવીને જમીનની ફળદ્રુપતા જાળવવામાં મદદ કરે છે.
$2$. તે નીંદણ અને જીવાતને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે,કારણ કે દરેક પાકની વૃદ્ધિની જરૂરિયાતો અને જીવાત સામેની સંવેદનશીલતા અલગ-અલગ હોય છે.

Explore More

Similar Questions

$(a)$ જીવાતો છોડ પર હુમલો કરે છે તેવી ત્રણ રીતો જણાવો.
$(b)$ જીવાતોને નિયંત્રિત કરવા માટે વપરાતા રસાયણનું નામ આપો.
$(c)$ આવા રસાયણોનો વધુ પડતો ઉપયોગ કેમ ટાળવો જોઈએ તે સમજાવો.

આંતરપાક (Intercropping) અને મિશ્ર પાક (Mixed cropping) વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટ કરો. મિશ્ર પાક કરતા આંતરપાકના કોઈપણ બે ફાયદા જણાવો.

ખાલી જગ્યા પૂરો:
$(a)$ વનસ્પતિઓ માટે કુલ . . . . . . પોષકતત્વો આવશ્યક છે.
$(b)$ હવા દ્વારા વનસ્પતિઓને . . . . . . અને . . . . . . પૂરા પાડવામાં આવે છે.
$(c)$ પાણી દ્વારા વનસ્પતિઓને . . . . . . પૂરું પાડવામાં આવે છે.
$(d)$ જમીન વનસ્પતિઓને . . . . . . પોષકતત્વો પૂરા પાડે છે.
$(e)$ . . . . . . પોષકતત્વો મોટી માત્રામાં જરૂરી હોય છે અને તેને . . . . . . કહેવામાં આવે છે.
$(f)$ વનસ્પતિઓ માટે . . . . . . પોષકતત્વો ઓછી માત્રામાં જરૂરી હોય છે અને તેને . . . . . . કહેવામાં આવે છે.

એક શિક્ષકે એવા સજીવો વિશે વાત કરી જે જમીનને પોષક તત્વોથી સમૃદ્ધ બનાવે છે. રહીલા તેમના વિશે વધુ જાણવા માટે ઉત્સુક હતી. તેણે ઇન્ટરનેટ પર શોધ કરી અને $Rhizobium$ બેક્ટેરિયા અને સાયનોબેક્ટેરિયા વિશે જાણ્યું.
$(i)$ જૈવિક ખાતરો (bio-fertilizers) એટલે શું?
$(ii)$ ઉપર જણાવેલ કોઈપણ એક સજીવ જમીનને પોષક તત્વોથી કેવી રીતે સમૃદ્ધ બનાવે છે તે સમજાવો.
$(iii)$ રહીલા વધુ માહિતી મેળવવા માટે શા માટે ઉત્સુક હતી?

$(a)$ 'મેક્રોન્યુટ્રિઅન્ટ્સ' (ગુરુપોષકતત્વો) અને 'માઈક્રોન્યુટ્રિઅન્ટ્સ' (લઘુપોષકતત્વો) શબ્દો શું સૂચવે છે?
$(b)$ વર્મીકમ્પોસ્ટ અને લીલા ખાતરના નિર્માણનું ટૂંકમાં વર્ણન કરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo