નીચેના દરેકના બે ઉદાહરણો સાથે સમજૂતી આપો: સવર્ગ સ્પીસીઝ (coordination entity),લિગેન્ડ,સવર્ગ આંક (coordination number),સવર્ગ બહુફલક (coordination polyhedron),હોમોલેપ્ટિક અને હેટરોલેપ્ટિક.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ સવર્ગ સ્પીસીઝ:
સવર્ગ સ્પીસીઝ એ વીજભારિત રેડિકલ અથવા સ્પીસીઝ છે. તેમાં મધ્યસ્થ પરમાણુ અથવા આયન યોગ્ય સંખ્યામાં તટસ્થ અણુઓ અથવા ઋણ આયનો (જેને લિગેન્ડ કહેવાય છે) દ્વારા ઘેરાયેલું હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે:
ધન આયનીય સંકીર્ણ: $[Ni(NH_3)_6]^{2+}, [Fe(H_2O)_6]^{3+}$
ઋણ આયનીય સંકીર્ણ: $[PtCl_4]^{2-}, [Ag(CN)_2]^{-}$
$(ii)$ લિગેન્ડ:
સવર્ગ સ્પીસીઝમાં મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુને ઘેરી રાખતા તટસ્થ અણુઓ અથવા ઋણ આયનોને લિગેન્ડ કહેવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$NH_3$ અને $Cl^-$.
$(iii)$ સવર્ગ આંક:
મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ સાથે સીધા જોડાયેલા લિગેન્ડ દાતા પરમાણુઓની કુલ સંખ્યાને સવર્ગ આંક કહેવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે:
$(a)$ $[PtCl_6]^{2-}$ માં,$Pt$ નો સવર્ગ આંક $6$ છે.
$(b)$ $[Ni(NH_3)_4]^{2+}$ માં,$Ni$ નો સવર્ગ આંક $4$ છે.
$(iv)$ સવર્ગ બહુફલક:
તે મધ્યસ્થ પરમાણુ/આયન સાથે સીધા જોડાયેલા લિગેન્ડ પરમાણુઓની અવકાશી ગોઠવણી છે. ઉદાહરણોમાં સમતલીય ચોરસ અને સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિનો સમાવેશ થાય છે.
$(v)$ હોમોલેપ્ટિક સંકીર્ણ:
આ એવા સંકીર્ણો છે જેમાં ધાતુ આયન માત્ર એક જ પ્રકારના દાતા સમૂહ સાથે જોડાયેલ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે: $[Co(NH_3)_6]^{3+}, [Ni(CO)_4]$.
$(vi)$ હેટરોલેપ્ટિક સંકીર્ણ:
આ એવા સંકીર્ણો છે જ્યાં મધ્યસ્થ ધાતુ આયન એક કરતા વધુ પ્રકારના દાતા સમૂહ સાથે જોડાયેલ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે: $[Co(NH_3)_4Cl_2]^{+}, [Co(NH_3)_5Cl]^{2+}$

Explore More

Similar Questions

સંકીર્ણ અને બનતી કિલેટ રિંગની સંખ્યા માટે કઈ જોડી સાચી છે?
સંકીર્ણ $-$ રિંગની સંખ્યા

નીચેનામાંથી કયો એમ્બીડન્ટડ લીગેન્ડ છે?

ફેરસ એમોનિયમ સલ્ફેટના જલીય દ્રાવણમાં શું હોય છે?

ડાયઈથિલીન ટ્રાયએમાઈનમાં કેટલા દાતા સમૂહો (દાતા પરમાણુઓ) હાજર હોય છે?

જો $Co(NH_3)_5Cl_3$ સંયોજનના દ્રાવણમાં $AgNO_3$ ઉમેરવાથી $AgCl$ ના અવક્ષેપ બે આયનીકરણ પામી શકતા ક્લોરાઇડ આયન દર્શાવે,તો તેનો અર્થ એ થાય કે ..............

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo