સમજાવો કે શા માટે:
$(a)$ મનુષ્યોમાં પગ પાસે રુધિરનું દબાણ મગજ કરતા વધારે હોય છે.
$(b)$ લગભગ $6 \; km$ ની ઊંચાઈએ વાતાવરણીય દબાણ સમુદ્ર સપાટીના દબાણ કરતા લગભગ અડધું થઈ જાય છે,જોકે વાતાવરણની ઊંચાઈ $100 \; km$ થી વધુ છે.
$(c)$ હાઇડ્રોસ્ટેટિક દબાણ એ અદિશ રાશિ છે,ભલે દબાણ એટલે બળ ભાગ્યા ક્ષેત્રફળ હોય.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રવાહીનું દબાણ $P = h \rho g$ સંબંધ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $P$ એ દબાણ છે,$h$ એ પ્રવાહીના સ્તંભની ઊંચાઈ છે,$\rho$ એ પ્રવાહીની ઘનતા છે,અને $g$ એ ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ છે.
$(a)$ દબાણ એ પ્રવાહીના સ્તંભની ઊંચાઈના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે $(P \propto h)$. માનવ શરીરમાં,પગની ઉપર રુધિરના સ્તંભની ઊંચાઈ મગજની ઉપરના રુધિરના સ્તંભની ઊંચાઈ કરતા વધારે હોય છે. તેથી,પગ પાસે રુધિરનું દબાણ મગજ કરતા વધારે હોય છે.
$(b)$ હવાની ઘનતા સમુદ્ર સપાટીની નજીક મહત્તમ હોય છે અને ઊંચાઈ સાથે ઘાતાંકીય રીતે ઘટે છે. લગભગ $6 \; km$ ની ઊંચાઈએ,હવાની ઘનતા સમુદ્ર સપાટીના મૂલ્ય કરતા લગભગ અડધી થઈ જાય છે. વાતાવરણીય દબાણ એ ઉપરના હવાના સ્તંભની ઘનતા સાથે સીધું સંબંધિત હોવાથી,તે આ ઊંચાઈએ સમુદ્ર સપાટીના મૂલ્ય કરતા લગભગ અડધું થઈ જાય છે.
$(c)$ દબાણ એટલે એકમ ક્ષેત્રફળ દીઠ લાગતું લંબ બળ. જ્યારે પ્રવાહી પર બળ લગાડવામાં આવે છે,ત્યારે દબાણ બધી દિશાઓમાં સમાન રીતે પ્રસારિત થાય છે (પાસ્કલનો નિયમ). તેની સાથે કોઈ ચોક્કસ દિશા જોડાયેલી ન હોવાથી,હાઇડ્રોસ્ટેટિક દબાણને અદિશ રાશિ ગણવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

જ્યારે સમાન કદ ધરાવતી બે ધાતુઓનું મિશ્રણ કરવામાં આવે છે,ત્યારે મિશ્રણની સાપેક્ષ ઘનતા $4$ છે. જ્યારે આ બે ધાતુઓના સમાન દળનું મિશ્રણ કરવામાં આવે છે,ત્યારે મિશ્રણની સાપેક્ષ ઘનતા $3$ છે. તો બંને ધાતુઓની સાપેક્ષ ઘનતા કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

દબાણની વ્યાખ્યા આપો. દબાણનો $SI$ અને $CGS$ એકમ જણાવો.

પદાર્થની સાપેક્ષ ઘનતા વ્યાખ્યાયિત કરો.

$Assertion$ (વિધાન) : પ્રવાહીની વિશિષ્ટ ગુરુત્વાકર્ષણ (Specific gravity) એ પરિમાણરહિત રાશિ છે.
$Reason$ (કારણ) : તે પ્રવાહીની ઘનતા અને $4^{\circ}C$ તાપમાને પાણીની ઘનતાનો ગુણોત્તર છે.

પર્વતારોહકોને ઊંચાઈ પર નાકમાંથી રક્તસ્ત્રાવ (નસકોરી ફૂટવી) ની સમસ્યા થાય છે. સમજાવો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo