યોગ્ય ઉદાહરણ સાથે માપનમાં અનિશ્ચિતતા અથવા ત્રુટિ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(1)$ એક પાતળી લંબચોરસ પ્લેટની લંબાઈ $l = 16.2 \text{ cm}$ અને પહોળાઈ $b = 10.1 \text{ cm}$ છે. મીટર સ્કેલનું લઘુત્તમ માપન $0.1 \text{ cm}$ છે,તેથી માપનમાં નિરપેક્ષ ત્રુટિ $0.1 \text{ cm}$ ગણાય.
$l = (16.2 \pm 0.1) \text{ cm}$
$b = (10.1 \pm 0.1) \text{ cm}$
લંબાઈના માપનમાં પ્રતિશત ત્રુટિ:
$\frac{0.1}{16.2} \times 100 \approx 0.6 \%$
$l = (16.2 \pm 0.6 \%) \text{ cm}$
પહોળાઈના માપનમાં પ્રતિશત ત્રુટિ:
$\frac{0.1}{10.1} \times 100 \approx 1 \%$
$b = (10.1 \pm 1 \%) \text{ cm}$
લંબચોરસ પ્લેટનું ક્ષેત્રફળ:
$A = l \times b = 16.2 \times 10.1 = 163.62 \text{ cm}^2$
$A$ માં પ્રતિશત ત્રુટિ:
$\frac{\Delta A}{A} \times 100 = \frac{\Delta l}{l} \times 100 + \frac{\Delta b}{b} \times 100 = 0.6 \% + 1 \% = 1.6 \%$
$\Delta A = \frac{1.6 \times 163.62}{100} \approx 2.6 \text{ cm}^2$
ક્ષેત્રફળ: $A = (163.62 \pm 2.6) \text{ cm}^2$
અહીં લઘુત્તમ સાર્થક અંકો $3$ હોવાથી,ક્ષેત્રફળને $A \approx (164 \pm 3) \text{ cm}^2$ તરીકે દર્શાવવું જોઈએ.
$(2)$ જો પ્રાયોગિક ડેટાનો સેટ '$n$' સાર્થક અંકો સુધી આપવામાં આવ્યો હોય,તો ડેટાને જોડવાથી મળતું પરિણામ સામાન્ય રીતે '$n$' સાર્થક અંકો સુધી માન્ય રહે છે. જોકે,જો ડેટાની બાદબાકી કરવામાં આવે,તો સાર્થક અંકોની સંખ્યા ઘટી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$12.9 \text{ g} - 7.06 \text{ g} = 5.84 \text{ g}$. બાદબાકીમાં આપણે દશાંશ ચિહ્ન પછીના અંકો ધ્યાનમાં લઈએ છીએ. તેથી આ પરિણામ $5.8 \text{ g}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવશે.

Explore More

Similar Questions

ગોળાના કદમાં રહેલી ત્રુટિ $6\%$ છે. તેની ત્રિજ્યામાં રહેલી ત્રુટિ .......... $\%$ હશે.

સમયના બે અંતરાલો $\Delta t_1 = (2.00 \pm 0.02) \ s$ અને $\Delta t_2 = (4.00 \pm 0.02) \ s$ તરીકે માપવામાં આવે છે. યોગ્ય સાર્થક અંકો અને ત્રુટિ સાથે $\sqrt{(\Delta t_1)(\Delta t_2)}$ નું મૂલ્ય શું છે?

ચોરસ પ્લેટ પર લંબરૂપે લાગતા બળના માપનમાં ત્રુટિ $3 \%$ છે. જો પ્લેટની બાજુના માપનમાં ત્રુટિ $1 \%$ હોય,તો પ્લેટ પર લાગતા દબાણના નિર્ધારણમાં ત્રુટિ કેટલી હશે ($\%$ માં)?

એક પદાર્થનું દળ $225 \pm 0.05 \, g$ માપવામાં આવ્યું છે. આ માપનમાં પ્રતિશત ત્રુટિ શોધો. ($\%$ માં)

દળ અને વેગના માપનમાં પ્રતિશત ત્રુટિ અનુક્રમે $3 \%$ અને $4 \%$ છે. ગતિઊર્જાના માપનમાં પ્રતિશત ત્રુટિ કેટલી હશે ($\%$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo