ગેલ્વેનોમીટરનો સીધો એમીટર તરીકે ઉપયોગ કરવાથી ઉદ્ભવતી મુશ્કેલીઓનું નિરાકરણ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ગેલ્વેનોમીટરનો સીધો એમીટર તરીકે ઉપયોગ કરવાથી બે મુખ્ય મુશ્કેલીઓ ઉદ્ભવે છે: $(1)$ ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ ઘણો વધારે હોય છે,જે પરિપથનો કુલ અવરોધ બદલી નાખે છે અને તેથી માપવામાં આવતો પ્રવાહ બદલાઈ જાય છે. $(2)$ ગેલ્વેનોમીટર એક સંવેદનશીલ ઉપકરણ છે અને તે વધુ પ્રવાહને કારણે નુકસાન પામી શકે છે.
આ મુશ્કેલીઓને દૂર કરવા માટે,ગેલ્વેનોમીટર સાથે સમાંતરમાં એક નાનો અવરોધ જોડવામાં આવે છે,જેને શંટ $(r_{s})$ કહેવામાં આવે છે.
$(i)$ શંટનો અવરોધ $(r_{s})$ ગેલ્વેનોમીટરના અવરોધ $(R_{G})$ ની સરખામણીમાં ખૂબ જ નાનો હોવાથી,મોટાભાગનો પ્રવાહ શંટમાંથી પસાર થાય છે,જેનાથી ગેલ્વેનોમીટરને નુકસાનથી બચાવી શકાય છે.
$(ii)$ સમાંતર જોડાણનો સમતુલ્ય અવરોધ $R_{eq} = \frac{R_{G} r_{s}}{R_{G} + r_{s}}$ છે. અહીં $R_{G} \gg r_{s}$ હોવાથી,આપણે $R_{G} + r_{s} \approx R_{G}$ લઈ શકીએ છીએ. તેથી,$R_{eq} \approx \frac{R_{G} r_{s}}{R_{G}} = r_{s}$.
$r_{s}$ નું મૂલ્ય ખૂબ જ ઓછું હોવાથી,પરિપથનો કુલ અવરોધ લગભગ બદલાતો નથી,જેથી એમીટર જોડવાથી પરિપથના મૂળ પ્રવાહમાં કોઈ નોંધપાત્ર ફેરફાર થતો નથી.

Explore More

Similar Questions

એક ગેલ્વેનોમીટરના કોઈલનો અવરોધ $100 \Omega$ છે જે $50 \mu A$ પર પૂર્ણ સ્કેલ વિચલન દર્શાવે છે. તેને $10 \text{ mA}$ ની રેન્જના એમીટર તરીકે વાપરવા માટે ઉમેરવો પડતો અવરોધ કેટલો હશે?

નીચેના બે વિધાનો $A$ અને $B$ ધ્યાનમાં લો અને આપેલા જવાબોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો: $(A)$ ડડેલનું થર્મો ગેલ્વેનોમીટર માત્ર ડાયરેક્ટ કરંટ $(DC)$ માપવા માટે યોગ્ય છે. $(B)$ થર્મોપાઈલ $10^{-3} {}^{\circ}C$ ના ક્રમના તાપમાનનો તફાવત માપી શકે છે.

એક ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ $100 \ \Omega$ છે અને તેનો ફૂલ-સ્કેલ ડિફ્લેક્શન પ્રવાહ $10 \ mA$ છે. $10 \ A$ સુધીનો પ્રવાહ માપી શકાય તે માટે જરૂરી શંટ અવરોધનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

જ્યારે $100 \Omega$ નો અવરોધ $R$ અવરોધ ધરાવતા ગેલ્વેનોમીટર સાથે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે,ત્યારે તેની રેન્જ $V$ છે. તેની રેન્જ બમણી કરવા માટે,$1000 \Omega$ નો અવરોધ શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે. $R$ શોધો. ($Omega$ માં)

$10 \,\Omega$ અવરોધ ધરાવતું ગેલ્વેનોમીટર $0.01 \, A$ પ્રવાહ સાથે પૂર્ણ સ્કેલ આવર્તન આપે છે. તેને $10 \, A$ પ્રવાહ માપવા માટે એમીટરમાં રૂપાંતરિત કરવાનું છે. જરૂરી શંટ અવરોધનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo