નીચેની સંજ્ઞાને યોગ્ય ઉદાહરણ સાથે સમજાવો:
$(iv)$ $F$-કેન્દ્રો ($F$-centres)

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(iv)$ $F$-કેન્દ્રો: જ્યારે સ્ફટિકની ઋણઆયનીય જગ્યાઓ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા રોકાયેલી હોય,ત્યારે તે જગ્યાઓને $F$-કેન્દ્રો (જર્મન શબ્દ $Farbenzentrum$ પરથી,જેનો અર્થ રંગ કેન્દ્ર થાય છે) કહેવામાં આવે છે.
આ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન દ્રશ્ય પ્રકાશમાંથી ઊર્જાનું શોષણ કરીને ઉત્તેજિત થાય છે,જે સ્ફટિકને રંગ આપે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,જ્યારે $NaCl$ ના સ્ફટિકોને સોડિયમ બાષ્પના વાતાવરણમાં ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સોડિયમ પરમાણુઓ સ્ફટિકની સપાટી પર જમા થાય છે.
$Cl^{-}$ આયનો સ્ફટિકમાંથી તેની સપાટી પર પ્રસરણ પામે છે અને $Na$ પરમાણુઓ સાથે જોડાઈને $NaCl$ બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,સ્ફટિકની સપાટી પરના $Na$ પરમાણુઓ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે.
આ મુક્ત થયેલા ઇલેક્ટ્રોન સ્ફટિકમાં પ્રસરણ પામે છે અને ખાલી ઋણઆયનીય જગ્યાઓ રોકે છે,જેનાથી $F$-કેન્દ્રો બને છે,જે $NaCl$ સ્ફટિકને પીળો રંગ આપે છે.

Explore More

Similar Questions

ખાલી સ્થાનો ધરાવતા અને વિદ્યુતીય રીતે તટસ્થ $NaCl$ ના સ્ફટિકની ઘનતાનું વિશ્લેષણ કરતા નીચેના પરિણામો મળ્યા:
$(i)$ બધા જ સ્થાન ભરેલા ધરાવતા $NaCl$ ના સ્ફટિકની ઘનતા $= 2.178 \times 10^3 \ kg \ m^{-3}$
$(ii)$ ખાલી સ્થાન ધરાવતા $NaCl$ ના સ્ફટિકની ઘનતા $= 2.165 \times 10^3 \ kg \ m^{-3}$
તો $NaCl$ ના સ્ફટિકમાં ખાલી સ્થાનોના ટકા ..... થશે.

Difficult
View Solution

જ્યારે $AgCl$ સ્ફટિકમાં $CaCl_2$ ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે કઈ ક્ષતિ ઉદભવે છે?

સ્ફટિક લેટીસમાંથી એક મોનોવેલેન્ટ કેટાયન અને એક મોનોવેલેન્ટ એનાયનની ગેરહાજરીને શું કહેવામાં આવે છે?

ધાતુ ઊણપ ક્ષતિ (Metal deficiency defect) સમજાવો.

એક ધાત્વીય ઘન પદાર્થ ફ્રેન્કેલ ક્ષતિ અનુભવે છે. તેનું મૂળ દળ,કદ અને ઘનતા અનુક્રમે $M_0$,$V_0$ અને $D_0$ છે. ફ્રેન્કેલ ક્ષતિ પછી દળ,કદ અને ઘનતા અનુક્રમે $M$,$V$ અને $D$ છે. ફ્રેન્કેલ ક્ષતિ પછી $M$,$V$ અને $D$ માં થતા ફેરફારો શું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo