(N/A) $(iv)$ $F$-કેન્દ્રો: જ્યારે સ્ફટિકની ઋણઆયનીય જગ્યાઓ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા રોકાયેલી હોય,ત્યારે તે જગ્યાઓને $F$-કેન્દ્રો (જર્મન શબ્દ $Farbenzentrum$ પરથી,જેનો અર્થ રંગ કેન્દ્ર થાય છે) કહેવામાં આવે છે.
આ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન દ્રશ્ય પ્રકાશમાંથી ઊર્જાનું શોષણ કરીને ઉત્તેજિત થાય છે,જે સ્ફટિકને રંગ આપે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,જ્યારે $NaCl$ ના સ્ફટિકોને સોડિયમ બાષ્પના વાતાવરણમાં ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સોડિયમ પરમાણુઓ સ્ફટિકની સપાટી પર જમા થાય છે.
$Cl^{-}$ આયનો સ્ફટિકમાંથી તેની સપાટી પર પ્રસરણ પામે છે અને $Na$ પરમાણુઓ સાથે જોડાઈને $NaCl$ બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,સ્ફટિકની સપાટી પરના $Na$ પરમાણુઓ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે.
આ મુક્ત થયેલા ઇલેક્ટ્રોન સ્ફટિકમાં પ્રસરણ પામે છે અને ખાલી ઋણઆયનીય જગ્યાઓ રોકે છે,જેનાથી $F$-કેન્દ્રો બને છે,જે $NaCl$ સ્ફટિકને પીળો રંગ આપે છે.