દ્રવ્યની કણ-તરંગ (દ્વૈત) પ્રકૃતિ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) દ્રવ્ય અને વિકિરણની દ્વૈત પ્રકૃતિ સૂચવે છે કે તેઓ પ્રાયોગિક પરિસ્થિતિઓના આધારે તરંગ જેવી અને કણ જેવી બંને લાક્ષણિકતાઓ દર્શાવે છે.
$1$. તરંગ પ્રકૃતિ: વ્યતિકરણ,વિવર્તન અને ધ્રુવીભવન જેવી ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે પ્રકાશ અને દ્રવ્યના કણો (જેમ કે ઇલેક્ટ્રોન) તરંગ તરીકે વર્તે છે.
$2$. કણ પ્રકૃતિ: ફોટોઇલેક્ટ્રિક અસર,કોમ્પ્ટન અસર અને બ્લેક-બોડી રેડિયેશન જેવી ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે પ્રકાશ અને દ્રવ્ય ઊર્જાના નાના પેકેટો તરીકે વર્તે છે જેને ક્વોન્ટા અથવા ફોટોન કહેવામાં આવે છે.
$3$. ડી બ્રોગ્લી ઉત્કલ્પના: લુઈસ ડી બ્રોગ્લીએ પ્રસ્તાવ મૂક્યો કે ગતિ કરતા દ્રવ્યના દરેક કણ સાથે એક તરંગ સંકળાયેલ હોય છે,જેને દ્રવ્ય તરંગ કહેવાય છે,જેની તરંગલંબાઇ $\lambda = h/p$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે અને $p$ એ કણનું વેગમાન છે.
આમ,દ્રવ્ય દ્વૈત પ્રકૃતિ ધરાવે છે,જે ઊર્જાના વિનિમયના સંદર્ભમાં કણ તરીકે અને પ્રસરણના સંદર્ભમાં તરંગ તરીકે વર્તે છે.

Explore More

Similar Questions

જો $150 \ V$ દ્વારા પ્રવેગિત ઇલેક્ટ્રોનની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ $10^{-10} \ m$ હોય,તો $600 \ V$ દ્વારા પ્રવેગિત થતી વખતે દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ .......... $\mathring{A}$ થશે.

Difficult
View Solution

$1 \text{ Å}$ ની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ ધરાવતા ઇલેક્ટ્રોનને પ્રવેગિત કરવા માટે જરૂરી વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $V$ કેટલો હશે ($\text{ V}$ માં)?

સ્ફટિક વિવર્તન પ્રયોગો $X-$કિરણો અથવા યોગ્ય વોલ્ટેજ દ્વારા પ્રવેગિત ઇલેક્ટ્રોનનો ઉપયોગ કરીને કરી શકાય છે. કયા પ્રોબ (probe) પાસે વધુ ઉર્જા છે? (પરિમાણાત્મક સરખામણી માટે,પ્રોબની તરંગલંબાઇ $1\,\mathring{A}$ લો,જે લેટીસમાં આંતર-પરમાણુ અંતરના ક્રમની છે) $(m_{e}=9.11 \times 10^{-31}\,kg)$

સોડિયમની વર્ણપટ ઉત્સર્જન રેખામાંથી મળતા પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $589 \; nm$ છે. તે ગતિઊર્જા શોધો કે જેના પર
$(a)$ એક ઇલેક્ટ્રોન,અને
$(b)$ એક ન્યુટ્રોન,સમાન ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ ધરાવતા હોય.

જો પ્રોટોન અને ઈલેક્ટ્રોનનું રેખીય વેગમાન સમાન હોય,તો ઈલેક્ટ્રોનની સાપેક્ષે:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo