સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં ઓઝોન ક્ષય (Ozone Depletion) સમજાવો.

(N/A) વાતાવરણના ઉપરના ભાગમાં જોવા મળતો ઓઝોન,જેને સ્ટ્રેટોસ્ફિયર કહેવામાં આવે છે,તે સૂર્યમાંથી આવતા અલ્ટ્રાવાયોલેટ $(UV)$ વિકિરણોને શોષીને એક કવચ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$UV$ કિરણો સજીવો માટે અત્યંત હાનિકારક છે.
જમીનથી વાતાવરણની ટોચ સુધીના હવાના સ્તંભમાં ઓઝોન સ્તરની જાડાઈ ડોબ્સન એકમ $(DU)$ માં માપવામાં આવે છે.
ઓઝોન સ્તર હાનિકારક $UV$-કિરણોને શોષી લે છે.
$UV$ વિકિરણ ત્વચાનું અકાળે વૃદ્ધત્વ,ત્વચાના કોષોને નુકસાન અને વિવિધ પ્રકારના ત્વચાના કેન્સરનું કારણ બને છે.
માનવ આંખમાં,કોર્નિયા $UV-B$ વિકિરણને શોષે છે અને $UV-B$ નો ઊંચો ડોઝ કોર્નિયામાં સોજો લાવે છે,જેને સ્નો-બ્લાઇન્ડનેસ,મોતિયો વગેરે કહેવામાં આવે છે.
આવા સંપર્કથી કોર્નિયાને કાયમી નુકસાન થઈ શકે છે.
ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન $(CFCs)$ ઓઝોન સ્તરને ક્ષીણ કરે છે.
વાતાવરણનો જે ભાગમાં ઓઝોનનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે તેને ઓઝોન હોલ કહેવામાં આવે છે.
ઓઝોન ક્ષય તરફ દોરી જતા પગલાં:
$1$. $UV$-કિરણો $CFCs$ ને તોડે છે અને પરમાણ્વીય ક્લોરિન $(Cl)$ મુક્ત કરે છે.
$2$. $UV$-કિરણો ઓઝોનને પણ ઓક્સિજનમાં તોડે છે.
$3$. ક્લોરિનના પરમાણુઓ ઓક્સિજનના પરમાણુઓને પકડી રાખે છે અને ઓક્સિજનમાંથી ફરીથી ઓઝોન બનતો નથી.
આનાથી સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં ઓઝોનનું ક્ષય થાય છે.