આધુનિક આવર્ત નિયમ અને આવર્ત કોષ્ટકનું વર્તમાન સ્વરૂપ સમજાવો.

(N/A) મોઝલેનું કાર્ય અને આધુનિક આવર્ત નિયમ:
- જ્યારે મેન્ડેલીફે તેમનું આવર્ત કોષ્ટક વિકસાવ્યું,ત્યારે રસાયણશાસ્ત્રીઓ પરમાણુની આંતરિક રચના વિશે બહુ જાણતા નહોતા. $20$ મી સદીની શરૂઆતમાં પરમાણુના કણો વિશેના સિદ્ધાંતોમાં ઊંડા વિકાસ જોવા મળ્યા હતા.
- $1913$ માં,અંગ્રેજ ભૌતિકશાસ્ત્રી હેનરી મોઝલેએ તત્વોના લાક્ષણિક $X$-ray સ્પેક્ટ્રામાં નિયમિતતાનું અવલોકન કર્યું. તેમણે $\sqrt{v} = a(Z - b)$ સંબંધ સ્થાપિત કર્યો,જ્યાં $v$ એ ઉત્સર્જિત $X$-ray ની આવૃત્તિ છે અને $Z$ એ તત્વનો પરમાણુ ક્રમાંક છે.
$(i)$ $\sqrt{v}$ વિરુદ્ધ $Z$ નો આલેખ સીધી રેખા આપે છે.
$(ii)$ $v$ વિરુદ્ધ $Z$ નો આલેખ સીધી રેખા આપતો નથી.
- આમ તેમણે દર્શાવ્યું કે પરમાણુ ક્રમાંક એ પરમાણુ દળ કરતાં તત્વનો વધુ મૂળભૂત ગુણધર્મ છે.
- આધુનિક આવર્ત નિયમ: "તત્વોના ભૌતિક અને રાસાયણિક ગુણધર્મો તેમના પરમાણુ ક્રમાંકના આવર્તનીય વિધેયો છે."
$(B)$ આધુનિક આવર્ત કોષ્ટક: આધુનિક આવર્ત કોષ્ટકમાં $7$ આવર્ત અને $18$ સમૂહ છે.
- આવર્ત: આવર્ત કોષ્ટકમાં આડી હરોળને આવર્ત કહેવામાં આવે છે.

$Period$ (આવર્ત)	$1, 2, 3, 4, 5, 6, 7$
$Number$ of elements (તત્વોની સંખ્યા)	$2, 8, 8, 18, 18, 32, 32$

- સમૂહ: આવર્ત કોષ્ટકમાં ઉભી સ્તંભોને સમૂહ કહેવામાં આવે છે.
- $IUPAC$ ની ભલામણ મુજબ,સમૂહોને $1$ થી $18$ સુધી ક્રમાંકિત કરવામાં આવ્યા છે,જે જૂની પદ્ધતિ ($IA$ થી $VIIIA$,$IB$ થી $VIIIB$) ને બદલે છે.