રેખીય રીતે ધ્રુવીભૂત તરંગો (linearly polarized waves) સમજાવો અને તેની વ્યાખ્યા આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે એક લાંબી દોરી આડી પકડેલી છે અને તેનો એક છેડો જડિત છે. જો આપણે દોરીના મુક્ત છેડાને આવર્ત રીતે ઉપર-નીચે હલાવીએ,તો આકૃતિ $(a)$ માં દર્શાવ્યા મુજબ $+x$-દિશામાં પ્રસરતું તરંગ ઉત્પન્ન થાય છે.
આકૃતિમાં દર્શાવેલ વક્રો અનુક્રમે $t=0$ અને $t=\Delta t$ સમયે દોરીનું સ્થાનાંતર દર્શાવે છે જ્યારે આ સાઈનસૉઈડલ તરંગ $+x$-દિશામાં પ્રસરતું હોય.
આકૃતિ $(b)$ માં,વક્ર $x=0$ આગળ સ્થાનાંતરનો સમય સાથેનો ફેરફાર દર્શાવે છે.
તરંગનું $+x$-દિશામાં સ્થાનાંતર $y$-દિશામાં થાય છે,તેથી તેનું સમીકરણ:
$y(x, t) = a \sin(kx - \omega t)$
જ્યાં $a=$ તરંગનો કંપવિસ્તાર,$\omega = 2\pi\nu$ કોણીય આવૃત્તિ અને $k = \frac{2\pi}{\lambda}$ તરંગ સદિશ છે.
આ સમીકરણ મુજબ,દોરીના કણોનું સ્થાનાંતર ($y$-દિશામાં) તરંગના પ્રસરણની દિશાને લંબ છે,તેથી તેને લંબગત તરંગ (transverse wave) કહેવાય છે. અહીં સ્થાનાંતર $y$-દિશામાં હોવાથી તેને $y$-ધ્રુવીભૂત તરંગ કહેવાય છે.
વ્યાખ્યા: જો માધ્યમના કણોનું સ્થાનાંતર તરંગના પ્રસરણની દિશાને લંબ એક જ સીધી રેખામાં મર્યાદિત હોય,તો તે તરંગને રેખીય રીતે ધ્રુવીભૂત તરંગ કહેવાય છે. દોરી પરનો દરેક બિંદુ સીધી રેખામાં ગતિ કરતું હોવાથી,આ તરંગને રેખીય રીતે ધ્રુવીભૂત તરંગ કહેવામાં આવે છે. દોરી હંમેશા $xy$-સમતલમાં રહેતી હોવાથી તેને સમતલ ધ્રુવીભૂત તરંગ પણ કહેવાય છે.

Explore More

Similar Questions

$400 \ Hz$ ની આવૃત્તિ ધરાવતું એક પ્રગામી તરંગ $336 \ m/s$ ના વેગથી ગતિ કરે છે. $60^{\circ}$ ના કળા તફાવતે રહેલા બે બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર કેટલું હશે ($m$ માં)?

એક ધ્વનિ તરંગનું સમીકરણ $y = 0.0015 \sin (62.4x + 316t)$ છે. આ તરંગની તરંગલંબાઈ ..... $unit$ છે.

$x$-અક્ષ પર ગતિ કરતા તરંગનું સમીકરણ $y(x, t) = 0.005 \cos(\alpha x - \beta t)$ છે. જો તરંગની તરંગલંબાઈ $0.08 \ m$ અને આવર્તકાળ $2.0 \ s$ હોય,તો યોગ્ય એકમોમાં $\alpha$ અને $\beta$ ની કિંમત શોધો.

એક સંગત તરંગનું સમીકરણ $y = 20 \cos \pi (50t - x)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. તેની તરંગલંબાઈ ..... $cm$ છે.

એક તરંગ ગતિનું વિધેય $y = a_0 \sin(\omega t - kx)$ છે. આકૃતિમાંનો આલેખ દર્શાવે છે કે કોઈ નિશ્ચિત બિંદુએ સ્થાનાંતર $y$ સમય $t$ સાથે કેવી રીતે બદલાય છે. કયું લેબલ થયેલું બિંદુ $t = 0$ સમયે $x = \frac{\pi}{2k}$ સ્થાન પરના સ્થાનાંતર જેટલું જ સ્થાનાંતર દર્શાવે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo