વિવિધ પરિબળોને કારણે જમીનનું નિર્માણ કેવી રીતે થાય છે તે વિગતવાર સમજાવો. જમીનમાં હ્યુમસનું કાર્ય શું છે?

(N/A) જમીન નિર્માણના પરિબળો:
$1$. સૂર્ય: સૂર્યની ગરમીને કારણે ખડકો દિવસ દરમિયાન વિસ્તરે છે અને રાત્રે સંકોચાય છે. આ અસમાન વિસ્તરણ અને સંકોચનને કારણે ખડકોમાં તિરાડો પડે છે,જે અંતે ખડકોને નાના ટુકડાઓમાં તોડી નાખે છે.
$2$. પાણી: પાણી ખડકોની તિરાડોમાં પ્રવેશે છે. શિયાળા દરમિયાન,આ પાણી થીજી જાય છે અને વિસ્તરે છે,જેનાથી દબાણ ઉત્પન્ન થાય છે જે તિરાડોને પહોળી કરે છે અને ખડકોને તોડી નાખે છે. વધુમાં,વહેતું પાણી ખડકોના કણોને પોતાની સાથે લઈ જાય છે,જેનાથી તેઓ એકબીજા સાથે અથડાઈને નાના કણોમાં વિભાજિત થાય છે.
$3$. પવન: તેજ પવન રેતી અને ખડકોના કણોને ઉડાડીને લઈ જાય છે,જે મોટા ખડકો સાથે ઘસાઈને સમય જતાં તેનું ધોવાણ કરે છે અને તેને તોડી નાખે છે.
$4$. સજીવો: ખડકોની સપાટી પર ઉગતી લાઈકેન (Lichens) અમુક રસાયણો મુક્ત કરે છે જે ખડકની સપાટીને પાવડર જેવી બનાવી દે છે. મોસ (Mosses) અને અન્ય છોડના મૂળ તિરાડોમાં ઉગીને ખડકોને વધુ તોડીને ઝીણી માટીમાં ફેરવે છે.
$(b)$ હ્યુમસનું કાર્ય:
હ્યુમસ જમીનને વધુ છિદ્રાળુ બનાવે છે,જેનાથી પાણી અને હવા જમીનમાં ઊંડે સુધી પ્રવેશી શકે છે,જે મૂળના વિકાસમાં મદદ કરે છે અને જમીનની ફળદ્રુપતા વધારે છે.