વિગતવાર સમજાવો: શ્વસન કદ અને ક્ષમતાઓ.

(N/A) શ્વસન કદ:
ટાઈડલ વોલ્યુમ $(TV)$: સામાન્ય શ્વસન દરમિયાન અંદર લેવાયેલ અથવા બહાર કાઢેલ હવાનું કદ. તે આશરે $500 \,mL$ છે,એટલે કે,એક સ્વસ્થ મનુષ્ય પ્રતિ મિનિટ આશરે $6000$ થી $8000 \,mL$ હવા અંદર લઈ શકે છે અથવા બહાર કાઢી શકે છે.
ઈન્સ્પિરેટરી રિઝર્વ વોલ્યુમ $(IRV)$: બળપૂર્વક શ્વાસ અંદર લેતી વખતે વ્યક્તિ જેટલી વધારાની હવા અંદર લઈ શકે છે તે કદ. આ સરેરાશ $2500 \,mL$ થી $3000 \,mL$ હોય છે.
એક્સપિરેટરી રિઝર્વ વોલ્યુમ $(ERV)$: બળપૂર્વક શ્વાસ બહાર કાઢતી વખતે વ્યક્તિ જેટલી વધારાની હવા બહાર કાઢી શકે છે તે કદ. આ સરેરાશ $1000 \,mL$ થી $1100 \,mL$ હોય છે.
રેસિડ્યુઅલ વોલ્યુમ $(RV)$: બળપૂર્વક શ્વાસ બહાર કાઢ્યા પછી પણ ફેફસામાં બાકી રહેતી હવાનું કદ. આ સરેરાશ $1100 \,mL$ થી $1200 \,mL$ હોય છે.
ક્ષમતાઓ:
ઉપર વર્ણવેલ કેટલાક શ્વસન કદનો સરવાળો કરીને,વિવિધ ફેફસાની ક્ષમતાઓ મેળવી શકાય છે,જેનો ઉપયોગ ક્લિનિકલ નિદાનમાં થાય છે.
ઈન્સ્પિરેટરી કેપેસિટી $(IC)$: સામાન્ય શ્વાસ બહાર કાઢ્યા પછી વ્યક્તિ જેટલી હવા અંદર લઈ શકે છે તે કુલ કદ. તેમાં ટાઈડલ વોલ્યુમ અને ઈન્સ્પિરેટરી રિઝર્વ વોલ્યુમનો સમાવેશ થાય છે $(IC = TV + IRV)$,જે $3000$ થી $3500 \,mL$ છે.
એક્સપિરેટરી કેપેસિટી $(EC)$: સામાન્ય શ્વાસ અંદર લીધા પછી વ્યક્તિ જેટલી હવા બહાર કાઢી શકે છે તે કુલ કદ. તેમાં ટાઈડલ વોલ્યુમ અને એક્સપિરેટરી રિઝર્વ વોલ્યુમનો સમાવેશ થાય છે $(EC = TV + ERV)$,જે $1500$ થી $1600 \,mL$ છે.
ફંક્શનલ રેસિડ્યુઅલ કેપેસિટી $(FRC)$: સામાન્ય શ્વાસ બહાર કાઢ્યા પછી ફેફસામાં બાકી રહેતી હવાનું કદ. તેમાં $ERV + RV$ નો સમાવેશ થાય છે $(FRC = ERV + RV)$,જે $2100$ થી $2300 \,mL$ છે.
વાઈટલ કેપેસિટી $(VC)$: બળપૂર્વક શ્વાસ બહાર કાઢ્યા પછી વ્યક્તિ જેટલી હવા અંદર લઈ શકે છે તે મહત્તમ કદ. તેમાં $ERV + TV + IRV$ નો સમાવેશ થાય છે,અથવા બળપૂર્વક શ્વાસ અંદર લીધા પછી વ્યક્તિ જેટલી હવા બહાર કાઢી શકે છે તે મહત્તમ કદ.
ટોટલ લંગ કેપેસિટી $(TLC)$: બળપૂર્વક શ્વાસ અંદર લીધા પછી ફેફસામાં સમાઈ શકતી હવાનું કુલ કદ. તેમાં $RV + ERV + TV + IRV$ અથવા $VC + RV$ નો સમાવેશ થાય છે. $TLC$ આશરે $5100$ થી $5800 \,mL$ હોય છે.