પદાર્થની ઉષ્મા ધારિતા (Heat Capacity) સમજાવો અને તેનું સમીકરણ તથા એકમ લખો.

(A) કોઈ આપેલા પદાર્થને ગરમ કરવા માટે જરૂરી ઉષ્માનો જથ્થો તેના દળ $(m)$,તાપમાનમાં થતો ફેરફાર $(\Delta T)$ અને પદાર્થના પ્રકાર પર આધાર રાખે છે.
જ્યારે કોઈ પદાર્થ ઉષ્માનું શોષણ કરે અથવા મુક્ત કરે ત્યારે તેના તાપમાનમાં થતા ફેરફારને જે ભૌતિક રાશિ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,તેને પદાર્થની ઉષ્મા ધારિતા કહે છે.
ઉષ્મા ધારિતા $(S)$: પદાર્થને આપેલી ઉષ્મા $(\Delta Q)$ અને તેના તાપમાનમાં થતા અનુરૂપ ફેરફાર $(\Delta T)$ ના ગુણોત્તરને ઉષ્મા ધારિતા કહે છે.
ગાણિતિક રીતે:
$S = \frac{\Delta Q}{\Delta T}$
જ્યાં $\Delta Q$ એ પદાર્થનું તાપમાન $T$ થી $T + \Delta T$ સુધી બદલવા માટે આપેલી ઉષ્માનો જથ્થો છે.
ઉષ્મા ધારિતાનું મૂલ્ય પદાર્થના પ્રકાર અને તેના દળ પર આધાર રાખે છે. સમાન દ્રવ્યના પરંતુ અલગ દળ ધરાવતા પદાર્થોની ઉષ્મા ધારિતા અલગ હોઈ શકે છે.
ઉષ્મા ધારિતાનો $SI$ એકમ $J K^{-1}$ અથવા $J/K$ છે.