પ્રવાહીમાં વાયુઓના સંતુલન વિશે સમજૂતી આપો.

(N/A) પ્રવાહીમાં વાયુઓનું સંતુલન બંધ સોડા વોટરની બોટલ દ્વારા સારી રીતે સમજી શકાય છે,જેમાં $CO_{2}$ વાયુ ઊંચા દબાણે હોય છે. પ્રવાહીમાં દ્રાવ્ય થયેલા $CO_{2}$ ના અણુઓ અને વાયુ સ્વરૂપમાં રહેલા અણુઓ વચ્ચે સંતુલન હોય છે:
$CO_{2(g)} \rightleftharpoons CO_{2(aq)}$
આ પ્રક્રિયા હેન્રીના નિયમ દ્વારા સંચાલિત થાય છે,જે મુજબ અચળ તાપમાને,દ્રાવકના નિશ્ચિત કદમાં દ્રાવ્ય થયેલા વાયુનું દળ,દ્રાવકની સપાટી પર રહેલા વાયુના આંશિક દબાણના સમપ્રમાણમાં હોય છે:
$\text{દ્રાવ્યતા} \propto \text{દબાણ} \text{ (અચળ } T\text{ પર)}$
જ્યારે બોટલ સીલ હોય છે,ત્યારે $CO_{2}$ નું ઊંચું દબાણ તેની વધુ દ્રાવ્યતા જાળવી રાખે છે. બોટલ ખોલતાની સાથે જ,પ્રવાહી પરનું દબાણ ઘટીને વાતાવરણીય દબાણ જેટલું થઈ જાય છે. પરિણામે,સંતુલન ડાબી બાજુ ખસે છે,જેના કારણે દ્રાવ્ય થયેલો $CO_{2}$ વાયુ સ્વરૂપે બહાર નીકળી જાય છે જ્યાં સુધી નવા નીચા આંશિક દબાણે નવું સંતુલન સ્થપાય નહીં. આ દ્રાવ્ય વાયુના ઘટાડાને કારણે જ ખુલ્લી રાખેલી સોડા વોટર 'ફ્લેટ' (ગેસ વગરની) થઈ જાય છે.