એન્ટ્રોપી અને સ્વયંભૂતા (spontaneity) સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) એન્ટ્રોપી $(S)$ એ તંત્રમાં રહેલી અસ્તવ્યસ્તતા અથવા અવ્યવસ્થાનું માપ છે. કોઈપણ સ્વયંભૂ પ્રક્રિયા માટે,તંત્ર અને આસપાસની કુલ એન્ટ્રોપીમાં વધારો થવો જોઈએ,એટલે કે $\Delta S_{total} = \Delta S_{sys} + \Delta S_{surr} > 0$.
સ્વયંભૂતા એટલે એવી પ્રક્રિયા જે સતત બાહ્ય હસ્તક્ષેપ વગર થઈ શકે. જોકે ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયાઓ (જ્યાં $\Delta H < 0$) ઘણીવાર સ્વયંભૂ હોય છે,માત્ર એન્થાલ્પીમાં ફેરફાર સ્વયંભૂતા નક્કી કરવા માટે પૂરતો નથી. ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો બીજો નિયમ જણાવે છે કે સ્વયંભૂ પ્રક્રિયા માટે વિશ્વની એન્ટ્રોપી વધે છે.
ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જામાં ફેરફાર $(\Delta G = \Delta H - T\Delta S)$ એ અચળ તાપમાન અને દબાણે સ્વયંભૂતા નક્કી કરવા માટેનું મુખ્ય માપદંડ છે:
$1$. જો $\Delta G < 0$ હોય,તો પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ છે.
$2$. જો $\Delta G > 0$ હોય,તો પ્રક્રિયા અસ્વયંભૂ છે.
$3$. જો $\Delta G = 0$ હોય,તો તંત્ર સંતુલનમાં છે.

Explore More

Similar Questions

પુરોગામી પ્રક્રિયા આપમેળે (સ્વયંભૂ) થાય તે માટેની શરત ...... છે.

એન્ટ્રોપી (Entropy) એટલે શું?

જો $300 \ K$ તાપમાને $\Delta H = -150 \ kJ$ અને $\Delta S = 32 \ JK^{-1}$ હોય,તો પ્રક્રિયા માટે $\Delta S_{\text{total}}$ ની ગણતરી કરો. ($JK^{-1}$ માં)

નીચેના પૈકી કઈ પ્રક્રિયામાં $\Delta S$ મહત્તમ છે?

Difficult
View Solution

જો $H_2$,$Cl_2$,અને $HCl$ માટે પ્રમાણિત મોલર એન્ટ્રોપી $(S^o)$ અનુક્રમે $0.13$,$0.22$,અને $0.19 \, kJ \, K^{-1} \, mol^{-1}$ હોય,તો $H_2 + Cl_2 \rightarrow 2HCl$ પ્રક્રિયા માટે પ્રમાણિત એન્ટ્રોપીમાં કુલ ફેરફાર $(\Delta S^o)$ $J \, K^{-1} \, mol^{-1}$ માં કેટલો થશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo