(N/A) એન્ટ્રોપી $(S)$ એ તંત્રમાં રહેલી અસ્તવ્યસ્તતા અથવા અવ્યવસ્થાનું માપ છે. કોઈપણ સ્વયંભૂ પ્રક્રિયા માટે,તંત્ર અને આસપાસની કુલ એન્ટ્રોપીમાં વધારો થવો જોઈએ,એટલે કે $\Delta S_{total} = \Delta S_{sys} + \Delta S_{surr} > 0$.
સ્વયંભૂતા એટલે એવી પ્રક્રિયા જે સતત બાહ્ય હસ્તક્ષેપ વગર થઈ શકે. જોકે ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયાઓ (જ્યાં $\Delta H < 0$) ઘણીવાર સ્વયંભૂ હોય છે,માત્ર એન્થાલ્પીમાં ફેરફાર સ્વયંભૂતા નક્કી કરવા માટે પૂરતો નથી. ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો બીજો નિયમ જણાવે છે કે સ્વયંભૂ પ્રક્રિયા માટે વિશ્વની એન્ટ્રોપી વધે છે.
ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જામાં ફેરફાર $(\Delta G = \Delta H - T\Delta S)$ એ અચળ તાપમાન અને દબાણે સ્વયંભૂતા નક્કી કરવા માટેનું મુખ્ય માપદંડ છે:
$1$. જો $\Delta G < 0$ હોય,તો પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ છે.
$2$. જો $\Delta G > 0$ હોય,તો પ્રક્રિયા અસ્વયંભૂ છે.
$3$. જો $\Delta G = 0$ હોય,તો તંત્ર સંતુલનમાં છે.