સોડિયમ અને પોટેશિયમનું જૈવિક મહત્વ સમજાવો.

(N/A) એક સામાન્ય $70 \ kg$ વજન ધરાવતા માણસમાં આશરે $90 \ g$ $Na$ અને $170 \ g$ $K$ હોય છે,જેની સરખામણીમાં માત્ર $5 \ g$ આયર્ન અને $0.06 \ g$ કોપર હોય છે.
સોડિયમ આયનો $(Na^+)$ મુખ્યત્વે કોષોની બહાર,રુધિર પ્લાઝ્મા અને કોષોની આસપાસના આંતરકોષીય પ્રવાહીમાં જોવા મળે છે.
આ આયનો ચેતા સંકેતોના પ્રસારણમાં,કોષ પટલની આરપાર પાણીના પ્રવાહના નિયમનમાં અને કોષોમાં શર્કરા તથા એમિનો એસિડના વહનમાં ભાગ લે છે.
પોટેશિયમ આયનો $(K^+)$ કોષીય પ્રવાહીમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતા કેટાયન છે,જે ઘણા ઉત્સેચકોને સક્રિય કરે છે,ગ્લુકોઝના ઓક્સિડેશનમાં ભાગ લઈને $ATP$ ઉત્પન્ન કરે છે અને સોડિયમ સાથે મળીને ચેતા સંકેતોના પ્રસારણ માટે જવાબદાર છે.
કોષ પટલની બંને બાજુએ $Na^+$ અને $K^+$ આયનોની સાંદ્રતામાં મોટો તફાવત હોય છે. રુધિર પ્લાઝ્મામાં $Na^+$ ની સાંદ્રતા $143 \ mmol \ L^{-1}$ હોય છે,જ્યારે $K^+$ ની સાંદ્રતા માત્ર $5 \ mmol \ L^{-1}$ હોય છે. રક્તકણોની અંદર,આ સાંદ્રતા બદલાઈને $Na^+$ માટે $10 \ mmol \ L^{-1}$ અને $K^+$ માટે $105 \ mmol \ L^{-1}$ થાય છે.
આ આયનીય ઢાળને સોડિયમ-પોટેશિયમ પંપ નામની વિભેદક પદ્ધતિ દ્વારા જાળવવામાં આવે છે,જે આરામ કરતા પ્રાણી દ્વારા વપરાતા $ATP$ ના એક તૃતીયાંશ કરતા વધુ ભાગનો વપરાશ કરે છે.