એરોમેટિક એમાઇન્સની બેઝિકતા સમજાવો.
(N/A) એરોમેટિક એમાઇન્સ,જેમ કે એનિલિન,એમોનિયા અને એલિફેટિક એમાઇન્સ કરતા ઘણા ઓછા બેઝિક હોય છે. આનું કારણ એ છે કે નાઇટ્રોજન પરમાણુ પરના ઇલેક્ટ્રોનની અબંધકારક જોડી બેન્ઝીન વલય સાથે સંસ્પંદન (resonance) માં ભાગ લે છે.
એનિલિનમાં,નાઇટ્રોજન પરમાણુ પરની ઇલેક્ટ્રોન જોડી બેન્ઝીન વલય પર વિસ્થાનિકૃત (delocalized) થાય છે,જે સંસ્પંદન બંધારણો $(I)$ થી $(V)$ દ્વારા દર્શાવેલ છે. આ વિસ્થાનિકરણને કારણે ઇલેક્ટ્રોન જોડી પ્રોટોન $(H^{+})$ ને આપવા માટે ઓછી ઉપલબ્ધ બને છે.
વધુમાં,જ્યારે એનિલિન પ્રોટોન સ્વીકારીને એનિલિનિયમ આયન બનાવે છે,ત્યારે નાઇટ્રોજન પરમાણુ પરનો ધન વીજભાર બેન્ઝીન વલય પર વિસ્થાનિકૃત થઈ શકતો નથી. એનિલિનિયમ આયન પાસે માત્ર બે જ સંસ્પંદન બંધારણો $(I)$ અને $(II)$ હોય છે,જે સંસ્પંદન દ્વારા સ્થાયી થયેલા એનિલિન અણુ કરતા ઓછા સ્થાયી હોય છે.
આ પરિબળોને લીધે,એરોમેટિક એમાઇન્સ એ એમોનિયા અને એલિફેટિક એમાઇન્સ કરતા નિર્બળ બેઝ છે.
એનિલિનમાં,નાઇટ્રોજન પરમાણુ પરની ઇલેક્ટ્રોન જોડી બેન્ઝીન વલય પર વિસ્થાનિકૃત (delocalized) થાય છે,જે સંસ્પંદન બંધારણો $(I)$ થી $(V)$ દ્વારા દર્શાવેલ છે. આ વિસ્થાનિકરણને કારણે ઇલેક્ટ્રોન જોડી પ્રોટોન $(H^{+})$ ને આપવા માટે ઓછી ઉપલબ્ધ બને છે.
વધુમાં,જ્યારે એનિલિન પ્રોટોન સ્વીકારીને એનિલિનિયમ આયન બનાવે છે,ત્યારે નાઇટ્રોજન પરમાણુ પરનો ધન વીજભાર બેન્ઝીન વલય પર વિસ્થાનિકૃત થઈ શકતો નથી. એનિલિનિયમ આયન પાસે માત્ર બે જ સંસ્પંદન બંધારણો $(I)$ અને $(II)$ હોય છે,જે સંસ્પંદન દ્વારા સ્થાયી થયેલા એનિલિન અણુ કરતા ઓછા સ્થાયી હોય છે.
આ પરિબળોને લીધે,એરોમેટિક એમાઇન્સ એ એમોનિયા અને એલિફેટિક એમાઇન્સ કરતા નિર્બળ બેઝ છે.
Explore More
Similar Questions
નીચે આપેલા એમાઈન્સની બેઝિકતાનો ઉતરતો ક્રમ કયો છે $:$
$(A)$ એનિલિન
$(B)$ $p$-મિથોક્સિએનિલિન
$(C)$ $p$-નાઈટ્રોએનિલિન
$(D)$ મિથાઈલએમાઈન
$(E)$ ડાયમિથાઈલએમાઈન
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો $:$
$(A)$ એનિલિન
$(B)$ $p$-મિથોક્સિએનિલિન
$(C)$ $p$-નાઈટ્રોએનિલિન
$(D)$ મિથાઈલએમાઈન
$(E)$ ડાયમિથાઈલએમાઈન
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો $:$
$m$-ડાયનાઈટ્રોબેન્ઝીન અને $NH_4HS$ વચ્ચેની પ્રક્રિયાની મુખ્ય નીપજ ($70\%$ થી $80\%$) કઈ છે?
DifficultAIIMS 1997
View Solutionનીચેની પ્રક્રિયા શ્રેણીની નીપજ(ઓ) કઈ છે:
એનિલીન $\xrightarrow[\text{ii) } KBrO_3/HBr]{\text{i) એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ/પિરિડિન}}$ $\xrightarrow[\text{iv) } NaNO_2/HCl, 273-278 \ K]{\text{iii) } H_3O^+, \text{ગરમી}}$ $\xrightarrow{\text{v) } Cu/HBr} \text{નીપજ}$
એનિલીન $\xrightarrow[\text{ii) } KBrO_3/HBr]{\text{i) એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ/પિરિડિન}}$ $\xrightarrow[\text{iv) } NaNO_2/HCl, 273-278 \ K]{\text{iii) } H_3O^+, \text{ગરમી}}$ $\xrightarrow{\text{v) } Cu/HBr} \text{નીપજ}$
નીચેની પ્રતિક્રિયાઓમાં $A$ અને $B$ ને ઓળખો:
એક એમાઈન બેન્ઝીનસલ્ફોનાઈલ ક્લોરાઈડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને આલ્કલાઇન દ્રાવણમાં અદ્રાવ્ય સંયોજન બનાવે છે. આ એમાઈન ઈથાઈલ ક્લોરાઈડના એમોનોલિસિસ દ્વારા તૈયાર કરી શકાય છે. એમાઈનનું સાચું બંધારણ કયું છે?
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo