ડેવિસન અને જર્મરના પ્રયોગની ગોઠવણી સમજાવો.

(N/A) ઇલેક્ટ્રોનનો તરંગ સ્વભાવ સૌપ્રથમ $1927$ માં $C.J. Davisson$ અને $L.H. Germer$ દ્વારા અને $1928$ માં $G.P. Thomson$ દ્વારા પ્રાયોગિક રીતે ચકાસવામાં આવ્યો હતો.
ડેવિસન અને થોમસનને સ્ફટિકો દ્વારા ઇલેક્ટ્રોનના વિવર્તનની તેમની પ્રાયોગિક શોધ માટે $1937$ માં નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો હતો.
પ્રાયોગિક ગોઠવણી: આકૃતિ ડેવિસન અને જર્મરના પ્રયોગની યોજનાકીય ગોઠવણી દર્શાવે છે.
તેમાં એક ઇલેક્ટ્રોન ગન હોય છે જેમાં ટંગસ્ટન ફિલામેન્ટ $F$ હોય છે,જે બેરિયમ ઓક્સાઇડથી કોટેડ હોય છે અને લો વોલ્ટેજ પાવર સપ્લાય ($L.T.$ બેટરી) દ્વારા ગરમ કરવામાં આવે છે. $L.T.$ બેટરી દ્વારા પ્રવાહ પસાર કરીને ફિલામેન્ટને ગરમ કરવામાં આવે છે.
જ્યારે ફિલામેન્ટ ગરમ થાય છે,ત્યારે થર્મોનિક ઉત્સર્જનને કારણે ઇલેક્ટ્રોન ઉત્સર્જિત થાય છે,જેમને $H.T.$ બેટરી દ્વારા ઇચ્છિત વેગ સુધી પ્રવેગિત કરવામાં આવે છે.
આ ઇલેક્ટ્રોનને તેની ધરી પર ઝીણા છિદ્રો ધરાવતા નળાકારમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે,જેનાથી એક ઝીણો સમાંતર કિરણપુંજ (collimated beam) ઉત્પન્ન થાય છે. આ કિરણપુંજને નિકલ સ્ફટિકની સપાટી પર આપાત કરવામાં આવે છે.
સ્ફટિકના પરમાણુઓ દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન બધી દિશામાં પ્રકીર્ણન પામે છે.
ચોક્કસ દિશામાં પ્રકીર્ણન પામેલા ઇલેક્ટ્રોન કિરણપુંજની તીવ્રતા ઇલેક્ટ્રોન ડિટેક્ટર (કલેક્ટર) દ્વારા માપવામાં આવે છે.
ડિટેક્ટરને વર્તુળાકાર સ્કેલ પર ફેરવી શકાય છે અને તે સંવેદનશીલ ગેલ્વેનોમીટર સાથે જોડાયેલ હોય છે જે પ્રવાહ નોંધે છે.
ગેલ્વેનોમીટરનું આવર્તન કલેક્ટરમાં પ્રવેશતા ઇલેક્ટ્રોન કિરણપુંજની તીવ્રતાના પ્રમાણમાં હોય છે.
આ સમગ્ર સાધન એક શૂન્યાવકાશિત ચેમ્બરમાં રાખવામાં આવે છે.