મરઘા ઉછેર વ્યવસ્થાપન (Poultry farm management) વિશે સમજાવો.

(N/A) મરઘા એ પાલતુ પક્ષીઓનો એક વર્ગ છે જેનો ઉપયોગ ખોરાક અથવા તેમના ઈંડા માટે થાય છે. તેમાં સામાન્ય રીતે મરઘી,બતક,ટર્કી અને હંસનો સમાવેશ થાય છે.
'મરઘા' (Poultry) શબ્દનો ઉપયોગ ઘણીવાર ફક્ત આ પક્ષીઓના માંસ માટે કરવામાં આવે છે.
રોગમુક્ત અને યોગ્ય જાતિઓની પસંદગી,યોગ્ય અને સુરક્ષિત ફાર્મની સ્થિતિ,યોગ્ય ખોરાક અને પાણી,અને સ્વચ્છતા તથા સ્વાસ્થ્ય સંભાળ એ મરઘા ઉછેર વ્યવસ્થાપનના મહત્વના ઘટકો છે.
ભારતમાં મરઘા ઉછેર મોટા પ્રમાણમાં જોવા મળે છે,પરંતુ અન્ય દેશોની તુલનામાં મરઘા ઉછેરના વિકાસને ઓછું મહત્વ આપવામાં આવે છે.
મરઘા ઉછેર ઉદ્યોગને કારણે ઈંડાનો વપરાશ વધ્યો છે. પોષણ માટે ઈંડા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
વધુ માહિતી:
ઈમ્પીરીયલ વેટરનરી રિસર્ચ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ $(IVRI)$,ઈજ્જતનગર દ્વારા કરવામાં આવેલા સંશોધનના આધારે,એવું દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે ઈંડાનું જૈવિક મૂલ્ય (biotic value) ઊંચું હોય છે અને તેના ઉપયોગની ભલામણ કરવામાં આવે છે.
ઈંડા માટે વિકસાવવામાં આવેલી જાતિઓને $Layers$ કહેવામાં આવે છે અને માંસ માટે ઉછેરવામાં આવતી જાતિઓને $Broilers$ કહેવામાં આવે છે.
ક્રિસ્ટીન જે. નિકોલના મતે,વિશ્વમાં મરઘાની લગભગ $500$ જાતિઓ જોવા મળે છે.
ભારતમાં મરઘીઓની દેશી જાતિઓ જેવી કે $Asil$,$Chittagong$,$Basra$ અને વિદેશી જાતિઓ જેવી કે $Rhode$ $Island$ $Red$,$Cornish$,$Mediterranean$ જોવા મળે છે.