સમજાવો: "સ્થિત ઘર્ષણ બળ ગતિની શરૂઆતનો વિરોધ કરે છે".

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ટ્રેનના ડબ્બાના ભોંયતળિયા પર પડેલા એક બોક્સનો વિચાર કરો.
જ્યારે ટ્રેન પ્રવેગિત થાય છે, ત્યારે ટ્રેનનું ભોંયતળિયું બોક્સની સાપેક્ષમાં આગળ વધવાનું વલણ ધરાવે છે.
જડત્વને કારણે, બોક્સ તેની મૂળ સ્થિતિમાં રહેવાનું વલણ ધરાવે છે, જે ભોંયતળિયાની સાપેક્ષમાં 'ગતિની શરૂઆત' (impending motion) છે.
સ્થિત ઘર્ષણ બળ $(f_{s})$ બોક્સ અને ભોંયતળિયા વચ્ચે આગળની દિશામાં (ટ્રેનના પ્રવેગની દિશામાં) લાગે છે.
આ બળ બોક્સને ટ્રેનની સાપેક્ષમાં સ્થિર રાખવા માટે જરૂરી પ્રવેગ પૂરો પાડે છે.
જો ઘર્ષણ ન હોત, તો ભોંયતળિયું આગળ સરકી જાત અને બોક્સ ડબ્બાની સાપેક્ષમાં પાછળ જતું હોય તેવું લાગત.
કારણ કે બોક્સ સરક્યા વિના ટ્રેન સાથે ગતિ કરે છે, તેથી સ્થિત ઘર્ષણ બળ અસરકારક રીતે આ સાપેક્ષ સરકવાની વૃત્તિ (ગતિની શરૂઆત) નો વિરોધ કરે છે.
આમ, સ્થિત ઘર્ષણ બળ તે સાપેક્ષ ગતિને અટકાવવા માટે કાર્ય કરે છે જે સપાટીઓ ઘર્ષણરહિત હોત તો થાત.

Explore More

Similar Questions

$f_S \leqslant \mu_S N$ સંબંધ પરથી શું તારણ કાઢી શકાય?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બ્લોક ગતિ ન કરે તે માટે લાગુ પાડેલા બળ $F$ નું મહત્તમ મૂલ્ય કેટલું હશે ($\,N$ માં)? (ગુરુત્વપ્રવેગ, $g=10 \,ms^{-2}$)

આકૃતિમાં દર્શાવેલ $1 \, kg$ દળના બ્લોક પર $\vec{F}=\hat{i}+4 \hat{j} \, N$ બળ લાગે છે. બ્લોક અને સપાટી વચ્ચેનો ઘર્ષણાંક $\mu = 0.3$ છે. બ્લોક પર લાગતું ઘર્ષણ બળ શોધો. ($g = 10 \, m/s^2$ લો)

$2 kg$ દળનો એક બોક્સ કારની છત પર મૂકવામાં આવ્યો છે. જ્યાં સુધી કાર મહત્તમ પ્રવેગ પ્રાપ્ત ન કરે ત્યાં સુધી બોક્સ સ્થિર રહેશે. બોક્સ અને કારની છત વચ્ચેનો સ્થિત ઘર્ષણાંક $0.2$ છે અને $g=10 ms^{-2}$ છે. બોક્સ સ્થિર રહે તે માટે કારનો આ મહત્તમ પ્રવેગ કેટલો હશે ($ms^{-2}$ માં)?

ખરબચડી આડી સપાટી પર મૂકેલા બ્લોકને આડા બળ $F$ દ્વારા ખેંચવામાં આવે છે. ધારો કે $f$ એ બ્લોક પર ખરબચડી સપાટી દ્વારા લગાડવામાં આવતું બળ છે. $f$ વિરુદ્ધ $F$ નો આલેખ દોરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo