એકમ કોષ (unit cell) ના લાક્ષણિકતાઓ જણાવો.

(N/A) એકમ કોષ છ પરિમાણો દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે:
$1$. તેની ત્રણ ધાર $a, b$,અને $c$ ની લંબાઈ. આ ધારો પરસ્પર લંબ હોઈ શકે અથવા ન પણ હોઈ શકે.
$2$. ધારો વચ્ચેના ખૂણા: $\alpha$ ($b$ અને $c$ વચ્ચે),$\beta$ ($a$ અને $c$ વચ્ચે) અને $\gamma$ ($a$ અને $b$ વચ્ચે).
એકમ કોષો મુખ્યત્વે બે પ્રકારના હોય છે:
$(a)$ આદિમ (Primitive) એકમ કોષ: જ્યારે ઘટક કણો માત્ર એકમ કોષના ખૂણાઓ પર જ હાજર હોય,ત્યારે તેને આદિમ એકમ કોષ કહેવાય છે.
$(b)$ કેન્દ્રિત (Centred) એકમ કોષ: જ્યારે એકમ કોષમાં ખૂણાઓ પરના કણો ઉપરાંત એક અથવા વધુ ઘટક કણો ખૂણાઓ સિવાયના સ્થાનો પર હાજર હોય,ત્યારે તેને કેન્દ્રિત એકમ કોષ કહેવાય છે. તેના ત્રણ પ્રકાર છે:
$(i)$ અંતઃકેન્દ્રિત (Body-Centred) એકમ કોષ: આવા એકમ કોષમાં ખૂણાઓ પરના કણો ઉપરાંત એક ઘટક કણ તેના અંતઃકેન્દ્રમાં હોય છે.
$(ii)$ ફલક-કેન્દ્રિત (Face-Centred) એકમ કોષ: આવા એકમ કોષમાં ખૂણાઓ પરના કણો ઉપરાંત દરેક ફલકના કેન્દ્રમાં એક ઘટક કણ હોય છે.
$(iii)$ અંત-કેન્દ્રિત (End-Centred) એકમ કોષ: આવા એકમ કોષમાં ખૂણાઓ પરના કણો ઉપરાંત બે વિરુદ્ધ ફલકોના કેન્દ્રમાં એક-એક ઘટક કણ હોય છે.