ઉત્ક્રાંતિ દરમિયાન,આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે $RNA$ કરતા $DNA$ ની પસંદગી શા માટે કરવામાં આવી? આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે કાર્ય કરી શકે તેવા અણુ માટેના જરૂરી માપદંડોની ચર્ચા કરીને અને $DNA$ તથા $RNA$ વચ્ચેના જૈવરાસાયણિક તફાવતોના પ્રકાશમાં કારણો આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે કાર્ય કરતા અણુએ નીચેના માપદંડો પૂર્ણ કરવા જોઈએ:
$(i)$ સ્વયંજનન (Replication) ની ક્ષમતા: બેઝ જોડી અને પૂરકતાના નિયમને કારણે,$DNA$ અને $RNA$ બંને પોતાની નકલ બનાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. પ્રોટીન જેવા અન્ય અણુઓ આ માપદંડ પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે.
$(ii)$ રાસાયણિક અને બંધારણીય સ્થિરતા: આનુવંશિક દ્રવ્ય જીવનના વિવિધ તબક્કાઓ,ઉંમર અથવા શરીરવિજ્ઞાનમાં ફેરફાર સાથે બદલાવું જોઈએ નહીં. $RNA$ ના દરેક ન્યુક્લિયોટાઇડમાં રહેલ $2'-OH$ સમૂહ તેને પ્રતિક્રિયાશીલ અને સરળતાથી વિઘટન પામે તેવું બનાવે છે. $RNA$ ઉદ્દીપકીય (catalytic) પણ છે,તેથી તે વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ છે. $DNA$ માં યુરેસિલને બદલે થાઇમિનની હાજરી તેને વધારાની સ્થિરતા આપે છે.
$(iii)$ ઉત્ક્રાંતિ માટે જરૂરી ધીમા ફેરફારો (ઉત્પરિવર્તન) ની તક: $DNA$ અને $RNA$ બંને ઉત્પરિવર્તન પામી શકે છે. $RNA$ અસ્થિર હોવાથી ઝડપથી ઉત્પરિવર્તન પામે છે,જે ટૂંકા આયુષ્ય ધરાવતા વાયરસ માટે ફાયદાકારક છે.
$(iv)$ મેન્ડેલિયન લક્ષણો તરીકે અભિવ્યક્તિ: $RNA$ સીધું પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે કોડ કરી શકે છે,જ્યારે $DNA$ પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે $RNA$ પર આધાર રાખે છે. $DNA$ વધુ સ્થિર હોવાથી આનુવંશિક માહિતીના સંગ્રહ માટે પસંદ કરવામાં આવે છે,જ્યારે $RNA$ માહિતીના પ્રસારણ માટે વધુ સારું છે. આમ,$DNA$ એ $RNA$ માંથી રાસાયણિક ફેરફારો સાથે વિકસિત થયું છે જે તેને વધુ સ્થિર બનાવે છે.

Explore More

Similar Questions

માત્ર પ્રોટીન કોટ (આવરણ) ને લેબલ કરવા માટે અને ન્યુક્લિક એસિડને નહીં,બેક્ટેરિયોફેજને એવા $E. coli$ કોષો પર ઉછેરવા જોઈએ જે અગાઉ નીચેનામાંથી કયા માધ્યમમાં ઉછેરવામાં આવ્યા હોય?

રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્શન (વ્યસ્ત પ્રત્યાંકન) કોના દ્વારા દર્શાવવામાં આવ્યું હતું?

ન્યુમોકોકસ પ્રયોગ સાબિત કરે છે કે...

બેક્ટેરિયલ રૂપાંતરણ માટેનો ગ્રિફિથનો પ્રયોગ સવિસ્તર વર્ણવો.

કયા વૈજ્ઞાનિકોના પ્રયોગ બાદ આનુવાંશિક દ્રવ્યને લઈને થયેલો વિવાદ ઉકેલાયો હતો?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo