સ્નાયુ સંકોચનમાં $Ca^{2+}$ આયનોની ભૂમિકાની ચર્ચા કરો. તમારા જવાબને સમજાવવા માટે સ્વચ્છ આકૃતિઓ દોરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સ્નાયુ સંકોચનમાં કેલ્શિયમ આયનો $(Ca^{2+})$ મુખ્ય નિયામક ભૂમિકા ભજવે છે.
$1$. ઉત્તેજના મળતા,$Ca^{2+}$ આયનો સ્નાયુરસતંતુજાળ (sarcoplasmic reticulum) માંથી સ્નાયુરસ (sarcoplasm) માં મુક્ત થાય છે.
$2$. આ $Ca^{2+}$ આયનો પાતળા તંતુઓ ($F$-actin) પર રહેલા ટ્રોપોનિન સંકુલ સાથે જોડાય છે.
$3$. આ જોડાણને કારણે ટ્રોપોનિન-ટ્રોપોમાયોસિન સંકુલમાં રચનાત્મક ફેરફાર થાય છે,જે ટ્રોપોમાયોસિનનું સ્થાન બદલે છે,જેનાથી એક્ટિન તંતુઓ પરના સક્રિય જોડાણ સ્થાનો ખુલ્લા થાય છે.
$4$. ત્યારબાદ માયોસિનના શીર્ષ આ ખુલ્લા સક્રિય સ્થાનો સાથે જોડાઈને ક્રોસ-બ્રિજ (સેતુ) બનાવે છે.
$5$. માયોસિન શીર્ષ,જેમાં $ATPase$ ઉત્સેચક હોય છે,તે $ATP$ નું $ADP$ અને અકાર્બનિક ફોસ્ફેટ $(Pi)$ માં જળવિભાજન કરે છે. આ પ્રક્રિયામાંથી મુક્ત થતી ઉર્જા માયોસિન શીર્ષને વળવા માટે સક્ષમ બનાવે છે,જે એક્ટિન તંતુને સાર્કોમિયરના કેન્દ્ર તરફ ખેંચે છે (પાવર સ્ટ્રોક),જેના પરિણામે સ્નાયુનું સંકોચન થાય છે.
$6$. શિથિલન (relaxation) દરમિયાન,$Ca^{2+}$ આયનો સક્રિય વહન દ્વારા પાછા સ્નાયુરસતંતુજાળમાં પંપ કરવામાં આવે છે,જેના કારણે ટ્રોપોનિન-ટ્રોપોમાયોસિન સંકુલ તેની મૂળ સ્થિતિમાં પાછું આવે છે,જે એક્ટિન પરના સક્રિય સ્થાનોને ફરીથી અવરોધે છે અને વધુ ક્રોસ-બ્રિજ બનતા અટકાવે છે.

Explore More

Similar Questions

આપેલ આકૃતિ કંકાલ સ્નાયુમાં ક્રોસ-બ્રિજ ચક્ર દર્શાવે છે. આકૃતિમાં પગલું $B$ શું દર્શાવે છે?

એક સાર્કોમિયર શેનું બનેલું હોય છે?

નીચેનામાંથી કયા સ્નાયુઓ ચેતાતંત્રના સ્વૈચ્છિક નિયંત્રણ હેઠળ નથી?

નીચેનામાંથી કયું પ્રોટીન સંકુચિત (contractile) પ્રોટીન નથી?

સ્નાયુઓના શિથિલન (relaxation) ના નીચે આપેલા સોપાનને યોગ્ય ક્રમમાં ગોઠવો:
$I.$ $Ca^{2+}$ આયનો સાર્કોપ્લાઝમિક રેટિક્યુલમમાં પાછા પંપ થાય છે.
$II.$ $Z$-રેખાઓ તેમની મૂળ સ્થિતિમાં પાછી ફરે છે.
$III.$ એક્ટિન તંતુઓનું માસ્કિંગ (masking) થાય છે.
$IV.$ સ્નાયુઓનું શિથિલન.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo