(N/A) હવાનું પ્રદૂષણ એટલે વાતાવરણમાં હાનિકારક પદાર્થોની હાજરી,જે સજીવો અને પર્યાવરણ પર નકારાત્મક અસર કરે છે.
$1$. હવાના પ્રદૂષણના સ્ત્રોતો:
- કુદરતી સ્ત્રોતો: જ્વાળામુખી ફાટવો,જંગલની આગ અને ધૂળની ડમરીઓ.
- માનવસર્જિત સ્ત્રોતો: ઉદ્યોગો અને વાહનોમાં અશ્મિભૂત બળતણનું દહન,તાપ વિદ્યુત મથકો,ધાતુ ગાળવાના એકમો અને ખેતીવાડીમાં કચરો સળગાવવો.
$2$. સજીવો પર અસરો:
- માનવ સ્વાસ્થ્ય: રજકણો $(PM_{2.5})$ ફેફસાંમાં ઊંડે સુધી જઈ શકે છે,જે શ્વસન સંબંધી સમસ્યાઓ,સોજો અને હૃદય-રુધિરવાહિની તંત્રને નુકસાન પહોંચાડે છે.
- વનસ્પતિ સ્વાસ્થ્ય: સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ $(SO_2)$ અને ઓઝોન $(O_3)$ જેવા વાયુ પ્રદૂષકો વનસ્પતિમાં ક્લોરોસિસ,નેક્રોસિસ અને વૃદ્ધિ દરમાં ઘટાડો કરી શકે છે.
- નિવસનતંત્ર: $SO_2$ અને $NO_x$ દ્વારા થતો એસિડ વરસાદ જમીનની pH બદલે છે અને તળાવો તથા નદીઓમાં જળચર સજીવોને નુકસાન પહોંચાડે છે.