નીચેની વ્યાખ્યાઓ આપો અને તેમના $SI$ એકમો જણાવો:
$(a)$ તરંગલંબાઈ $(b)$ આવર્તકાળ $(c)$ કંપવિસ્તાર.
સંબંધ $V = v \lambda$ સ્થાપિત કરો,જ્યાં સંજ્ઞાઓ તેમના સામાન્ય અર્થ ધરાવે છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) તરંગલંબાઈ: માધ્યમનો કણ એક દોલન પૂર્ણ કરે તે સમયગાળા દરમિયાન તરંગે કાપેલા અંતરને તરંગલંબાઈ કહે છે. તેને $\lambda$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે. તેનો $SI$ એકમ મીટર $(m)$ છે.
$(b)$ આવર્તકાળ: એક દોલન પૂર્ણ કરવા માટે કણને લાગતા સમયને આવર્તકાળ કહે છે. તેને $T$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે. તેનો $SI$ એકમ સેકન્ડ $(s)$ છે.
$(c)$ કંપવિસ્તાર: દોલન કરતા કણનું તેના સરેરાશ સ્થાનની બંને બાજુએ થતું મહત્તમ સ્થાનાંતર એટલે કંપવિસ્તાર. તેને $A$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે. તેનો $SI$ એકમ મીટર $(m)$ છે.
સંબંધ $V = v \lambda$ નું તારણ:
આપણે જાણીએ છીએ કે,તરંગલંબાઈ $\lambda$ એ માધ્યમનો કણ એક દોલન પૂર્ણ કરે તે સમયગાળા દરમિયાન તરંગે કાપેલું અંતર છે,એટલે કે $T$.
તરંગનો વેગ $(V)$ નીચે મુજબ વ્યાખ્યાયિત થાય છે:
$V = \frac{\text{તરંગ દ્વારા કપાયેલું અંતર}}{\text{લાગતો સમય}} = \frac{\lambda}{T}$
આવૃત્તિ $v = \frac{1}{T}$ હોવાથી,આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$V = v \lambda$

Explore More

Similar Questions

$(a)$ માધ્યમમાં ધ્વનિની ઝડપ કયા પાયાના પરિબળો પર આધાર રાખે છે?
$(b)$ ધ્વનિ તરંગોને યાંત્રિક તરંગો શા માટે કહેવામાં આવે છે?
$(c)$ તમે આલેખની મદદથી ઉચ્ચ પિચ (તીણા) ધ્વનિ અને નિમ્ન પિચ (ઘેરા) ધ્વનિ વચ્ચે કેવી રીતે તફાવત કરશો?

નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
મનુષ્યો માટે શ્રાવ્ય આવૃત્તિની શ્રેણી $20 \, Hz - 20 \, kHz$ છે.

$(i)$ ગાજવીજના અવાજનું પ્રતિધ્વનન (reverberation) શાના કારણે થાય છે?
$(ii)$ સબમરીન પરનું $SONAR$ ઉપકરણ એક સિગ્નલ મોકલે છે અને $5 \, s$ પછી તેનો પડઘો ઝીલે છે. જો સબમરીનથી વસ્તુનું અંતર $3625 \, m$ હોય,તો પાણીમાં અવાજની ઝડપની ગણતરી કરો.

તરંગની આવૃત્તિ અને આવર્તકાળ વચ્ચેનો સંબંધ જણાવો। પાણીની સપાટી પર ઉત્પન્ન થતા કંપનોની તરંગલંબાઈ $2 \, cm$ છે। જો તરંગનો વેગ $16 \, m s^{-1}$ હોય, તો તેની આવૃત્તિ અને આવર્તકાળ શોધો।

ધ્વનિ તરંગની આવૃત્તિ,કંપવિસ્તાર અને ઝડપની વ્યાખ્યા આપો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo