ધ્વનિ તરંગની આવૃત્તિ,કંપવિસ્તાર અને ઝડપની વ્યાખ્યા આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આવૃત્તિ: એકમ સમયમાં તરંગ દ્વારા પૂર્ણ કરવામાં આવતા દોલનો કે ચક્રની સંખ્યાને આવૃત્તિ કહે છે. તેનો $SI$ એકમ હર્ટ્ઝ $(Hz)$ છે.
કંપવિસ્તાર: માધ્યમના કણોનું તેમની સરેરાશ સ્થિતિથી મહત્તમ સ્થાનાંતર અથવા વિક્ષેપના મૂલ્યને કંપવિસ્તાર કહે છે. તેને $A$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
ઝડપ: તરંગ પરના કોઈ બિંદુ (જેમ કે સંઘનન અથવા વિઘનન) દ્વારા એકમ સમયમાં કાપવામાં આવેલા અંતરને તરંગની ઝડપ કહે છે. તેની ગણતરી $v = f \times \lambda$ સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે,જ્યાં $f$ એ આવૃત્તિ છે અને $\lambda$ એ તરંગલંબાઈ છે.

Explore More

Similar Questions

$(i)$ જો ચંદ્ર પર કોઈ પણ જગ્યાએ મોટો વિસ્ફોટ થાય,તો પણ તે નજીકના બિંદુએ સંભળાશે નહીં. કારણ આપો.
$(ii)$ ધ્વનિની ઝડપનો પદાર્થના માધ્યમ અને તાપમાન પરનો આધાર ટૂંકમાં સમજાવો.
$(iii)$ ધ્વનિની પ્રબળતા (loudness) જે બે પરિબળો પર આધાર રાખે છે તે ઓળખો.

જો તળાવના તળિયે કોઈ વિસ્ફોટ થાય,તો પાણીમાં કેવા પ્રકારના આઘાત તરંગો (shock waves) ઉત્પન્ન થશે?

ઓછા પીચ (low-pitched) અને ઊંચા પીચ (high-pitched) વાળા અવાજ માટે ધ્વનિ તરંગો દોરો. અલ્ટ્રાસોનોગ્રાફીનો એક ઉપયોગ લખો. કયો તરંગ ગુણધર્મ પીચ નક્કી કરે છે?

જો ચંદ્રની સપાટી પર દોરીને કંપિત કરવામાં આવે,તો શું અવાજ સંભળાશે? તમારા જવાબ માટે કારણ આપો.

નીચેના માટે કારણો આપો:
$(a)$ ભાષણો માટે વપરાતા હોલનો રિવર્બરેશન સમય (reverberation time) ખૂબ જ ટૂંકો હોવો જોઈએ.
$(b)$ ધ્રુજારી અનુભવતું પદાર્થ અવાજ ઉત્પન્ન કરે છે. જો કે,જ્યારે સાદું લોલક હવામાં દોલન કરે છે ત્યારે કોઈ અવાજ સંભળાતો નથી.
$(c)$ સમાન તીવ્રતા (loudness) અને પિચ (pitch) ધરાવતા પરંતુ વાયોલિન અને વાંસળી જેવા વિવિધ સંગીતના સાધનો દ્વારા ઉત્પન્ન થતા અવાજોને અલગ પાડી શકાય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo